zoom in naar totaal!

Een twee weken geleden deed ik op Facebook een oproep aan collega's. Ik schreef dat ik voor een column op zoek was naar de meest absurde regieaanwijzing ooit en werd vervolgens overladen met reacties. Het leverde een aardig lijstje op met bijna zestig legendarische uitspraken van regisseurs en aanverwante figuren. De een nog leuker dan de andere. En allemaal even simpel. Je gaat je bijna afvragen hoe het kan dat er zoveel dommigheid op die benijdenswaardige positie terecht kan komen.

Voor insiders is het in elk geval leuk om te lezen, maar hoe maak je daar nou een column van? Ik heb geen idee. Voor lezers die niet in Omroepland werken wordt het een volkomen onbegrijpelijk verhaal of je moet zoveel uitleggen dat zelfs van de meest hilarische quote de grap al lang af is. Liefhebbers moeten (hier) nog maar even kijken naar de originele reacties.

Wat mij opviel is dat er eigenlijk niet veel nieuws tussen stond. De meeste uitspraken circuleren al heel lang in het wereldje. Zoals bijvoorbeeld het verhaal van een regisseur die jaren geleden ging filmen in een ver buitenland en die aan zijn cameraman opdroeg om alleen weidse totalen te draaien. Pas in de montageset begon hij te brullen: 'En hier inzoomen!'

De goede man had kennelijk begrepen dat je met de nieuwste montageapparatuur kon zoomen en die techniek leek hem ideaal. Ik heb deze anekdote al zo vaak gehoord dat ik er steeds meer aan twijfel of het nou een broodje-aapverhaal is of niet. Interessanter is het echter dat het niet meer lang zal duren voor deze grap achterhaald is. Met de nieuwste HD technieken kunnen we pixel technisch al straffeloos een klein beetje inzoomen in de montage en ik weet zeker dat we het over een paar jaar de normaalste zaak van de wereld vinden. Die man was zijn tijd gewoon enorm vooruit.

Een andere constatering, naar aanleiding van het lijstje met bijzondere regie aanwijzingen, is dat er een paar regisseurs in Omroepland rondlopen die grossieren in uitspraken waar de hele camerawereld van smult. Met hun meest legendarische quotes kunnen we een boekje vullen. Zij zijn wat dat betreft de Johan Cruijffjes van de meercameraregie. We noemen geen namen, maar zij verdienen wèl een lintje! Gewoon, omdat ze ons zo verschrikkelijk veel plezier bezorgen met hun volstrekt schaamteloze manier van regisseren. Ze roepen sneller dan ze kunnen denken en dat levert juweeltjes van uitspraken op. Al die prachtige quotes worden vervolgens nog jarenlang hergebruikt om de tijd te doden of wanneer wij machocameramannen tijdens een lunch of diner weer eens stoere verhalen gaan vertellen.

Ik moet eerlijk bekennen dat ik me wel eens kan ergeren aan het feit dat iemand met weinig kennis van zaken op die positie zit, maar dat is deels jaloezie. In sommige gevallen heb ik er ook weer respect voor. Je moet het maar durven. En als je je jaren weet te handhaven, de grootste projecten krijgt toegeschoven en die ook nog eens tot een redelijk goed einde weet te brengen; laat dan de rest van de wereld maar lachen.

Bovendien zijn de meeste uitspraken al lang verjaard en zegt het vooral veel over de beroepsgroep 'cameraman' dat wij die teksten blijven herkauwen. Ik vrees bovendien dat als regisseurs en verslaggevers een lijst gaan samenstellen met domme acties van camera- en geluidsmensen er heel wat reputatieschade wordt aangericht. En dat kunnen wij helaas niet oplossen in de montage.