dinsdag 18 april 2017

in blijde verwachting

  
Verse warme worstenbroodjes. We zijn hartelijk welkom bij de enige televisiecamerafabriek in Nederland. Met een aantal freelance cameramensen mogen we meedenken over de camera van de toekomst. Aan de andere kant van de tafel zitten vijf productmanagers klaar met hun notitieboekjes. Zij verzamelen input uit de praktijk voor een nieuw te ontwikkelen camera, die over anderhalf jaar op de markt komt.
Wist je wel dat de meeste camera’s die we bij grote meercameraproducties gebruiken niet uit Japan, maar gewoon uit Brabant komen? Bij de firma GrassValley werken ongeveer 125 medewerkers aan de ontwikkeling, productie en het onderhoud van televisiecamera’s. In Breda worden de meest kritische onderdelen voor deze prachtige apparaten gemaakt. Met name het tot op de sub-pixel precies uitlijnen van de drie zogenaamde imagers op een prisma is een zeer nauwkeurig werkje. Voor de liefhebber: de grootte van een pixel is 2,5mu bij 2,5mu en dat is evenveel als een mensenhaar in tien minuten groeit! Alleen wanneer de pixels van alle drie de chips exact over elkaar heen liggen krijg je een perfect beeld. Daarvoor hebben ze hier een speciale cleanroom, waar specialisten in witte pakken ieder jaar zo’n 1.500 keer het ‘hart’ van een camera samenstellen.
Over die ingewikkelde techniek gaan we het nu even niet hebben. Wij mogen onze mening geven over bedieningsgemak, de vorm van een camera, het gewicht en de logica van het menu. Er is genoeg om over na te denken. Zo blijven lenzen relatief zwaar, omdat er meer en beter glas in moet voor een hogere beeldkwaliteit, maar de inhoud van de camera wordt door technische vooruitgang steeds lichter. Hierdoor verandert de balans van het apparaat en dat heeft gevolgen als je met zo’n camera op de schouder moet filmen. De vraag is hoe je dat oplost. Met welke onderdelen kan je schuiven en welke consequenties heeft dat? Het is net een spinnenweb. Trek je hier, dan gaat het daar én daar bewegen. Opeens veranderen allerlei posities van knoppen, moet er opnieuw gekeken worden naar de bevestiging van de viewer en daarmee hangt de ophanging van de microfoon weer samen. Het is voor cameramensen die dagelijks met deze apparaten werken natuurlijk geweldig om daar eens over mee te mogen denken.
De architecten van toekomstige tv camera’s praten over de hele wereld met klanten en deskundigen om te ontdekken aan welke eisen hun hoogwaardige producten moeten voldoen. In verschillende continenten hebben de gebruikers ook andere wensen. Zo zijn wij in Nederland bijvoorbeeld zeer te spreken over de dikte van het handvat bovenop de camera, maar in Azië hebben cameramensen blijkbaar kleinere handjes en moeite om het apparaat goed vast te houden. Dat is niet alleen grappig om te weten, maar ook iets om even bij stil te staan. Kan het beter, vragen wij ons af?
Deze ochtend in Breda levert genoeg nieuwe inzichten op en ik ontdek zelfs een paar handige functies die kennelijk al zijn uitgevoerd op de camera’s waar wij nu mee werken, maar waarvan ik het bestaan nog niet wist. De lange lijst met ideeën van collega’s die ik heb opgesteld wordt doorgenomen. De ontwerpers schrijven driftig mee. Hier en daar ontstaat een interessante discussie, maar bij andere voorstellen gaat gelijk een lampje branden. Het blijft nog even de vraag welke features we uiteindelijk terug zullen zien, want ze kunnen het nooit iedereen helemaal naar de zin maken. Toch weet ik zeker dat een aantal punten na deze constructieve ochtend worden opgepikt. We hebben aan de wieg gestaan van een nieuwe tv camera of waren in ieder geval even aanwezig bij de conceptie.



Dit is de 50e column die ik schreef in de reeks Point of View voor BM. 
Broadcast Magazine is hét mediavakblad van Nederland. Voor slechts € 39,- kan je via BM+ losse artikelen lezen. Site bezoekers kunnen sinds kort ook gebruik maken van Blendle. Ik adviseer iedereen een gewoon abonnement. Dan ontvang je ook een aantal keer per jaar de heerlijke glossy in print.







maandag 17 april 2017

gevonden

Stop de tijd!

Afgelopen vrijdagochtend, 14 april 2017 om 11.25 uur, plaatste ik een oproep op mijn website. Ik zocht de eigenares van een SD kaartje met vakantiefoto’s dat ik had gevonden bij de Rotterdam Marathon. Linkjes naar dit verhaal zette ik op Facebook en Twitter. Vervolgens deden de social media hun werk. 
Vanmiddag om 17.22 uur kreeg ik een mail van de dame die op de foto staat. Zij was in eerste instantie gewaarschuwd door een collega en ik begreep dat ze inmiddels van meerdere personen een bericht over deze zoektocht heeft ontvangen. 
We zijn nu vier dagen verder. Mijn Facebookbericht is 52 keer gedeeld, de Tweet is 16 maal geretweet en deze oproep bezorgde mijn weblog maar liefst 50.397 pageviews. 
3 dagen, 5 uur en 57 minuten. Zolang (of kort) heeft het geduurd voor de inktvlek degene heeft gevonden die ik zocht. Hoeveel mensen mijn bericht gezien hebben kan ik niet exact nagaan, want het is gedeeld en die berichten zijn weer opnieuw gedeeld en gedeeld. Het was een interessant en grappig experiment, maar hier stopt de zoektocht!

Iedereen die geholpen heeft wil ik, mede namens de eigenares van het fotokaartje, vriendelijk bedanken. Ik zou het zeer op prijs stellen als jullie het bericht van jullie tijdlijn willen halen, zodat het geen eigen leven blijft leiden.




gevonden

Stop de tijd!

Afgelopen vrijdagochtend, 14 april 2017 om 11.25 uur, plaatste ik een oproep op mijn website. Ik zocht de eigenares van een SD kaartje met vakantiefoto’s dat ik had gevonden bij de Rotterdam Marathon. Linkjes naar dit verhaal zette ik op Facebook en Twitter. Vervolgens deden de social media hun werk.
Vanmiddag om 17.22 uur kreeg ik een mail van de dame die op de foto staat. Zij was in eerste instantie gewaarschuwd door een collega en ik begreep dat ze inmiddels van meerdere personen een bericht over deze zoektocht heeft ontvangen.
We zijn nu vier dagen verder. Mijn Facebookbericht is 52 keer gedeeld, de Tweet is 16 maal geretweet en deze oproep bezorgde mijn weblog maar liefst 50.397 pageviews.
3 dagen, 5 uur en 57 minuten. Zolang (of kort) heeft het geduurd voor de inktvlek degene heeft gevonden die ik zocht. Hoeveel mensen mijn bericht gezien hebben kan ik niet exact nagaan, want het is gedeeld en die berichten zijn weer opnieuw gedeeld en gedeeld. Het was een interessant en grappig experiment, maar hier stopt de zoektocht!

Iedereen die geholpen heeft wil ik, mede namens de eigenares van het fotokaartje, vriendelijk bedanken. Ik zou het zeer op prijs stellen als jullie het bericht van jullie tijdlijn willen halen, zodat het geen eigen leven blijft leiden.




dinsdag 11 april 2017

Oi

Het is vandaag alweer 8 jaar geleden dat Cees Blankestijn is overleden. Ik mis hem dagelijks. Zijn nummer staat nog steeds in mijn telefoon. Wat zou ik hem graag nog eens even willen bellen!

Hij noemde mij 'de labrador'. Zelf was het meer een boxer. Altijd energie voor tien. Pittig, maar met een hart van goud.

Nu draai ik Beautiful Things van Tiësto, zo hard als het kan. Als iemand daar iets van zegt roep ik: 'Hey, doe 'ns rustig!'

Voor Cees. Omdat ik hem nooit zal vergeten.






donderdag 30 maart 2017

diepe buiging voor meester en juf

De vorige week mocht ik twee dagen mee op kamp met Daltonschool Apollo11 uit De Meern. Ik heb me kostelijk vermaakt met de kinderen uit de groepen 5/6 tijdens het huttenbouwen, een bosspel in het donker en de bonte avond. Ik heb weer eens geslapen op een slaapzaal en ben de volgende morgen door vijftien mannetjes van negen met kussens uit mijn stapelbed getimmerd.
Het was alsof er een blik jeugdherinneringen werd opengetrokken. Ondertussen zag ik mijn eigen kind enorm genieten en leerde ik de fantastische leerkrachten van deze geweldige basisschool beter kennen. Veel vliegen in een klap dus. Het weer was geweldig, de ouderwetse accommodatie prima in orde en zelfs de frietjes met appelmoes smaakten als ware het een driesterrenmaaltijd.
Wat me weer eens opviel is met hoeveel passie de juffen en meesters van zo’n basisschool hun werk doen. Zij weten precies wat kinderen nodig hebben. Ik heb het soms al moeilijk met twee kids tegelijk, maar zij houden moeiteloos dertig, veertig van die ongeleide projectielen in het gareel. De bevlogenheid spat er vanaf. Ze zijn concequent en duidelijk, maar tegelijkertijd zo ontzettend lief. Ook de kinderen die soms wat meer aandacht vragen, worden telkens weer benaderd met engelengeduld. Na dit kamp maak ik een heel diepe buiging voor Marie-Louise, Mark, Marjolein, Lisanne, Marscha, Marjon en alle andere leerkrachten uit het basisonderwijs.

Een paar dagen later las ik een artikel in De Volkskrant over de loonkloof in het onderwijs en de salarisjes waar al die -keihard werkende- meesters en juffen het mee moeten doen. Ik schrok me een hoedje. Natuurlijk wist ik wel dat het niet veel is, maar als je net van dichtbij gezien hebt hoe betrokken deze mensen zijn en wat ze allemaal voor onze kinderen doen, dan komt het nog harder binnen. Zij zijn het die de nieuwe generaties klaarstomen voor de toekomst van onze wereld.
Begin nu niet over de lange vakanties van leerkrachten, want toevallig weet ik dat de werkdruk in het onderwijs gigantisch is. Goede leraren werken standaard over om kerstvieringen, toneelvoorstellingen en nieuwe lessen in elkaar te draaien. Tijd om bijvoorbeeld de toenemende stroom aan mailtjes van ouders te beantwoorden is nergens gebudgetteerd. Om maar te zwijgen over alle onderwijsvernieuwingen die telkens vanuit de politiek worden opgelegd en hartstikke veel tijd opslokken. Aan de mensen die het moeten uitvoeren wordt meestal niks gevraagd. Alle extra uren in avonden en het weekend wegen nooit op tegen een paar weken vakantie in de zomer, waar overigens ook telkens weer iets van afgesnoept wordt.
Met dit in mijn achterhoofd stuitte ik vanmorgen weer op een klein stukje in de krant over het groeiend aantal grootverdieners in de top van de politie. Daar zitten baasjes die vinden dat ze het waard zijn om meer dan 179 duizend euro per jaar te verdienen. Dat is minstens zes keer zoveel als het salaris van juf Marjolein!
Ik vraag me dan af of zo’n ‘topman’ wel eens nadenkt over de verhouding tussen zijn inkomen en een simpel ambtenarensalaris. Zou het werk van een bankdirecteur of politiechefadviseur echt zoveel belangrijker, moeilijker, verantwoordelijker of zwaarder zijn dan dat van de basisschooljuf? Ik waag het te betwijfelen.
Alsof de juf tegenwoordig niet keihard wordt afgerekend door ouders, die ’s ochtends alleen tijd hebben om met hun dikke leasebak op de gevaarlijkste hoek voor de school te stoppen en hun merkkledingkids eruit te trappen, zonder te kijken of er ook nog kleuters op fietsjes voorbij slingeren. Als Diederikje weer eens onvoldoende heeft gescoord in de Cito of zich niet weet te gedragen tijdens de pauze, dan ligt het nooit aan Diederikje en kan de juf op z’n minst een pittige mail verwachten.

Zulke Porsche-Cayenne-ouders waren natuurlijk ook niet mee op kamp. Daar hebben zij echt geen tijd voor. Jammer, want het kan volgens mij wel relativerend werken als juist ouders met een forse bankbonus, topinkomen of dikke Balkenendenorm eens doormiddel van een stevig kussengevecht uit hun stapelbed worden gemept. Ga maar eens een paar dagen hutten bouwen met aluminiumfolie, lopen als een beer, kampvuur stoken, honderden melkbekers afwassen en ondertussen goed kijken naar het werk van leerkrachten uit het basisonderwijs. Dan zie je mensen die het niet doen voor het geld, maar juist om álle kinderen een eerlijke kans te geven en daarmee de wereld misschien een klein beetje mooier en gelukkiger te maken. Die zijn pas belangrijk!



dinsdag 28 maart 2017

de opnameleider


Vanavond, in de 2.000e live-uitzending van De Wereld Draait Door, kreeg Tommy Byrne van presentator Matthijs van Nieuwkerk de Media Diamant. De opnameleider was stomverbaasd en totaal verrast, maar het is zeer terecht dat deze geweldige man in het zonnetje wordt gezet. Twee jaar geleden heb ik hem geïnterviewd voor de rubriek ‘Van de vloer’ in Broadcast Magazine. Normaalgesproken zijn deze verhalen alleen voor het mediavakblad, maar vandaag maak ik stiekem een uitzondering en knal ik het verhaal gewoon op mijn site. Opdat iedereen mag weten hoe bijzonder Tommy Byrne is.







Van de vloer: de opnameleider 
(april 2015)

Al vijfentwintig jaar lang zet Sinterklaas bij de intocht geen voet aan wal voor hij een seintje heeft gekregen van Tommy Byrne. Op Koningsdag zwaaien de Koning en Koningin opgelucht vanaf het moment waarop ze de grijze meneer van de televisie zien en Matthijs van Nieuwkerk is pas echt op zijn gemak als de vertrouwde opnameleider in de DWDD-studio is.

In 1977 kwam Tommy Byrne met de Ierse jazzrock band No Buckets naar Nederland. Hij was eenentwintig jaar oud en zoals hij zelf zegt, ‘de technicus, de manager en de moeder van de band’. Aan het eind van de tour ging een deel van de band terug naar Ierland, maar Byrne bleef achter in Nijmegen.
‘Ik vond het fantastisch in die radicale linkse studentenstad. Ik kreeg werk in het clubcircuit als audiotechnicus en later als belichter. Van het een kwam het ander. Via via kwam ik voor klusjes bij Focus in Amsterdam terecht en zodoende mocht ik af en toe te helpen bij televisieproducties.’
Drie jaar later werd Byrne benaderd om als lichttechnicus bij de NOS in dienst te treden.
‘Ik werd gevraagd! Als je wordt gevraagd voor iets, moet je altijd JA! zeggen, ook al denk je dat je het niet kan. Iemand ziet iets in jou. Je kan altijd stoppen als het niet bevalt. Alleen degene die jou vraagt, heeft iets te verliezen.’
Na negen jaar bij het licht werd Byrne opnieuw gevraagd. Dit keer om opnameleider te worden.
‘Het kwam totaal out of the blue’, vertelt hij. ‘Ik kreeg een interne opleiding van anderhalf jaar bij het NOB. Zo lang mocht je in die tijd nog meelopen met ervaren collega’s om de kunst af te kijken. Ook heb ik in die periode een korte cameracursus gevolgd, want het is voor een opnameleider essentieel om van alle disciplines op de vloer een beetje te weten.’
De opnameleider is het cement tussen de crew, redactie, productie, regie, presentatie en het publiek. ‘De regisseur is de baas, ik ben zijn verlengstuk op de vloer en moet zijn belangen behartigen. Dankzij de fysieke afstand tussen de regiewagen en de vloer heb ik een baan. De regisseur kan vanuit de regiewagen niet alles op de vloer volgen. Dat doe ik voor hem; ik ben zijn extra paar ogen op de set en weet waar iedereen mee bezig is. Ik kan altijd uitleggen waarom bepaalde dingen nog moeten gebeuren. In die zin ben ik er ook voor de crew.’
Repetities en opnamen zijn een wezenlijk onderdeel van het vak, maar het Ierse hart van Byrne gaat pas echt sneller kloppen als het een live-uitzending betreft.
‘Wat mij betreft teken ik morgen voor 100% live, want bij live-televisie is iedereen nòg scherper. Als iets opnieuw kan, dan gaat het ook mis. Tijdens een rechtstreekse uitzending ligt lat zo hoog mogelijk en iedereen moet er overheen springen. Je ziet gelijk wanneer er goede afspraken zijn gemaakt en wanneer de collega’s het niet voor zichzelf doen, maar voor elkaar. Dat proces is zo mooi! Living on the edge. En elke keer weer, want de dag waarop je denkt dat een bepaald programma een routineklus wordt, is de dag waarop alles mis gaat.’
Om onder die druk goed te kunnen functioneren moet de opnameleider alles grondig voorbereiden en secuur werken. ‘Voor elke overgang maak ik een tekening met daarop hoe mensen moeten lopen en wie waar gaat zitten. In mijn draaiboek maak ik aantekeningen in blokletters. Dat doe ik heel netjes, met een mooi handschrift. Als ik tijdens de uitzending omval, dan kan iemand mijn draaiboek oprapen en gewoon doorgaan.’
Byrne waakt er voor om op de vloer de rol van politieman te moeten spelen.
‘Mensen die bij de televisie werken zijn types met een positieve tik, anders houd je het niet vol. Het is mijn taak om er voor te zorgen dat die creatievelingen de kans krijgen om er iets moois van te maken. Aan het eind van de dag, ondanks de beperkte tijd, moeten ze kunnen zeggen: “Lekker gewerkt!”.
Ik probeer iedereen in zijn waarde te laten en ze zo veel mogelijk te beschermen tegen de druk van geld en tijd. Vaak is het slechts een kwestie van even een extra minuutje nemen om iets af te maken. Het is echter ook mijn taak om de vaart er in te houden. Stil staan is funest. Is de olifant te laat? Dan doen we eerst de walrus, doen we daarna de olifant.
Gelukkig is het aanpassingsvermogen van alle vakidioten op de vloer enorm. We zijn de afgelopen jaren van relatieve weelde naar vrij nauwe tijdschema’s gegaan. Toch komt het elke keer weer goed. Het is alleen een beetje jammer dat producenten dit ook weten.’

Byrne wordt ook wel de bekendste onbekende Nederlander genoemd, omdat hij regelmatig tijdens live-uitzendingen in beeld komt. Dan geeft hij de presentator een briefje, wijst hij nog net iemand zijn plek of hij moet snel een nieuwe microfoon op tafel zetten. De opnameleider is de ‘vliegende keep’ bij elke grote productie.
‘Soms word ik op straat herkend door mensen die jaren geleden kandidaat waren in een aflevering van Lingo. Ze onthouden wie ik ben, omdat een dag in de televisiestudio veel indruk maakt. Ook de artiesten kennen mij allemaal. Dat komt omdat jonge talenten voor mij net zo belangrijk zijn als grote sterren. Als iemand een minuut mag optreden voor een miljoenenpubliek, bijvoorbeeld in De Wereld Draait door, dan staat er voor hem of haar op dat moment veel op het spel. Ik ben me daar altijd bewust van en laat merken dat ik er voor ze ben, ook als we weinig tijd hebben. Wat dat betreft heb ik geen studie psychologie meer nodig.’
Tommy Byrne is nu vijfentwintig jaar opnameleider. Hij doet Kinderen voor Kinderen, The Passion, Het Junior Songfestival en vanaf het begin werkt hij voor De Wereld Draait Door. Hij heeft wereldleiders als Bill Clinton, Michael Gorbatsjov en Nelson Mandela hun plek gewezen. Met name de laatste maakte veel indruk.

‘Mandela was net een paar maanden vrij. Ik zou hem alleen op zijn plek zetten, maar na de repetitie zat ik rustig in mijn draaiboek te werken en opeens stond deze levende legende voor mijn neus. Omdat Engels mijn moederstaal is vroegen ze of ik meneer Mandela even alles wilde uitleggen. Een paar minuten later stonden we met z’n tweeën in een verder lege studio. De man had alle tijd en aandacht voor mij. Over 300 jaar zullen ze het nòg over Nelson Mandela hebben, maar op dat moment voelde het alsof we op hetzelfde level met elkaar konden praten. Ik stond daar in alle rust met die man te chit-chatten. Ik heb heel veel meegemaakt in mijn werk, maar niets heeft op zo’n manier indruk op mij gemaakt. Die dag vergeet ik nooit meer!’