vrijdag 30 september 2016

ken je het verhaal van de freelance cameraman die een brief schreef?

Afgelopen dinsdagmorgen schreef ik een open brief aan Staatssecretaris Wiebes. Die heb ik niet op de bus gedaan, maar rond 14.30 uur op mijn weblog gepost. Direct daarna heb ik op Twitter en Facebook een korte verwijzing naar mijn betoog geplaatst. Vervolgens ben ik de kinderen van school gaan halen en deed social media de rest. Een paar uur later zag ik al dat mijn bericht vele malen was gedeeld. De statistieken van mijn website schoten dwars door het plafond.
Tijdens het koken werd ik gebeld door de redactie van een vooraanstaand televisieprogramma. Ze hadden mijn brief doorgestuurd naar de voorlichter van de Staatssecretaris met een uitnodiging om in de uitzending met mij in discussie te treden. Na dit polsen heb ik overigens niets meer van ze gehoord. Ik neem aan dat Wiebes niet veel trek heeft om met individuele ZZPers in discussie te treden, maar de kans bestaat dat hij, of in elk geval een van zijn directe medewerkers, mijn brief heeft gelezen.
Die avond ging het hard. Voor ik de kinderen naar bed bracht stond de teller op 11.000 lezers, wat voor mij een absoluut record is. Een half uurtje later zat ik al dik over de 15.000 heen. De retweets vlogen me om de oren. Vele reacties stroomden binnen. Die waren, op een enkele na, allemaal begripvol. Veel mensen herkennen zich in mijn verhaal. Ik heb dus de hele avond verknoeid met het staren naar mijn Twitter en Facebook account. Ook de volgende morgen ging het maar door. Iemand van de radio belde. Ook deze redacteur gooide een lijntje uit en dacht dat het wel leuk was als ik met de Staatssecretaris in een uitzending zou zitten. Dat vond ik prima, maar ik wist al dat de kans klein zou zijn.
In de loop van woensdag en donderdag kreeg ik telefoontjes en mailtjes van vier bemiddelingsbureaus die een pasklare oplossing voor mijn probleem in de aanbieding denken te hebben. Allemaal slimme mensen die uiteindelijk geld willen verdienen aan de dolende ZZPer en zijn opdrachtgevers. De goedbedoelde adviezen en complexe juridische constructies vliegen me om de oren. Het valt me op dat heel veel mensen momenteel druk zijn met iets recht breien wat hartstikke krom is.
De drie grootste en belangrijkste opdrachtgevers voor freelance cameramensen in Hilversum hebben positief op mijn actie gereageerd. Zij vinden allemaal dat ik ons verhaal op de juiste wijze heb verwoord. Het is dus geen onzin. Dat bleek ook wel uit de cijfers van mijn blog. Inmiddels hebben meer dan 80.000 mensen de brief gelezen. Daaronder zitten zeker ook Kamerleden, want in het debat dat zij gisterenavond over de wet DBA in de Tweede Kamer voerden werd specifiek gerefereerd aan de freelance cameraman. En hoewel ik niet hoorde dat de oplossing voor alle ZZP-problemen nabij is, was ik toch wel een klein beetje trots.


Over één ding wil ik wel even duidelijk zijn. Ik ben en blijf een goedwillende zelfstandig ondernemer. Dat betekent dat ik in principe niets moet hebben van payrollbedrijven, bemiddelingsbureaus, adviesbureaus, belangengroepen en vakbonden. Ik word geen kartrekker bij een of andere actiegroep. Ik blijf mijn eigen boontjes doppen en doe direct zaken met mijn opdrachtgevers, want dat is volgens mij de kern van zelfstandig ondernemerschap.



dinsdag 27 september 2016

open brief aan Staatssecretaris Wiebes met betrekking tot de Wet DBA

Geachte heer Wiebes, excellentie,
beste Staatssecretaris van Financiën,

Mag ik me even voorstellen. Ik ben Jan Rein Hettinga, 44 jaar en freelance cameraman. Tot voor kort volmaakt gelukkig. Ooit ben ik begonnen als freelancer met een OVAV-verklaring, tien jaar heb ik in vaste dienst gezeten en sinds 1 januari 2009 ben ik opnieuw zelfstandig ondernemer. In de volle overtuiging dat ik beter af ben zonder baas en omdat ik er plezier in heb om voor zo veel mogelijk verschillende partijen te werken. Ik heb heel bewust gekozen voor een leven als huurling. Iedereen die een cameraman nodig heeft mag mij bellen. Hoe meer mensen er bellen, hoe beter ik kan selecteren welke opdrachten ik aanneem.
Dat gaat tot op heden buitengewoon goed. Ik heb gemiddeld vijftien verschillende opdrachtgevers per jaar. Voornamelijk facilitaire bedrijven, omroepen en kleine productiehuizen. Voor de ene partij werk ik slechts één dag en voor een andere partij werk ik, telkens voor verschillende losse projecten, verspreid over een jaar rond de veertig dagen. Het verschilt nogal. In de afgelopen acht jaar heb ik zesenvijftig verschillende opdrachtgevers gehad. Ik verhuur mezelf gemiddeld honderdvijfenzeventig dagen per jaar. Mijn boekhouder noemt mij een zeer gezonde zelfstandige.
In de omroepwereld, waarin ik werkzaam ben, draait alles om projecten. Aan een programma wordt een paar weken of maanden gewerkt. Soms slechts één dag. Voor elke productie wordt een nieuw team samengesteld en telkens weer opnieuw bekeken waar de faciliteiten vandaan komen. Mijn opdrachtgevers hebben veel personeel nodig tijdens de pieken en liefst geen personeel als het even rustig is. Daar speel ik als ondernemer handig op in. Ik ben breed inzetbaar en dicht de planmatige gaten waar nodig. Regisseurs vragen mij op naam aan en dan maakt het niet uit welke partij de opdracht krijgt, ze kunnen mij altijd inhuren. Ik kan zelf bepalen welke programma’s ik absoluut niet wil doen, op welke dagen ik beschikbaar ben om te werken en wat mijn tarief is. Dat maakt mijn leven uitdagend, afwisselend, leerzaam en altijd boeiend.
Ik sta ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, betaal keurig netjes mijn belastingen, draag mijn BTW af, heb een bedrijfsrisicoverzekering, een arbeidsongeschiktheidsverzekering en ik spaar voor mijn pensioen. Zonder problemen kreeg ik elk jaar een nieuwe VAR.
Er was geen vuiltje aan de lucht tot u het afgelopen jaar opeens de spelregels veranderde. Door de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties zijn mijn opdrachtgevers de weg kwijt en dreig ik de komende jaren in de problemen te komen. Ondanks inspanningen van allerlei partijen is er tot op heden niet één modelcontract voor cameramensen goedgekeurd door de Belastingdienst. Voor zover ik het begrijp komt dit omdat u stelt dat een ZZPer niet mag doen wat mensen in vaste dienst ook kunnen en omdat in de wet staat dat er geen ‘gezagsverhouding’ mag zijn. Het schijnt dat van zo’n gezagsverhouding al sprake is zodra degene die mij inhuurt bepaalt hoe laat ik op een locatie aanwezig moet zijn. 
Feit is dat er heel veel verschillende interpretaties zijn van de wet DBA. Er zijn een hoop onzekerheden en onduidelijkheden. Niet iedereen schijnt zich er druk over te maken, maar de mensen die het wel doen (zoals ik) die komen er niet uit, raken gefrustreerd en worden heel onzeker. De Belastingdienst lijkt niet met ons mee te willen denken over mogelijke oplossingen. Die houdt voortdurend slagen om de arm en keurt modelovereenkomsten af.
U, beste mijnheer Wiebes, u bent ook niet helder. Tenminste, ik krijg niet het gevoel. U maakt in brieven en interviews een onderscheid tussen echte ondernemers, die hoeven zich geen zorgen te maken, en schijnzelfstandigen, maar wat ben ik?
In mijn eigen ogen ben ik een echte ondernemer, maar ik kan nergens de zekerheid krijgen dat het bij mij wel snor zit. Het is maar net wie je spreekt. De ene deskundige roept dat ik me geen zorgen moet maken, de ander zegt dat ik een groot probleem heb. Ik vrees dat die laatste groep gelijk heeft. Verschillende opdrachtgevers durven over een paar maanden het risico niet langer te nemen en zullen mij het komend jaar dwingen om me te laten verlonen via een uitzendconstructie. De kosten van het bemiddelingsbureau zal ik zelf moeten betalen. Vervolgens wordt de basis van mijn eigen onderneming alleen maar wankeler. Mijn grootste nachtmerrie is dat ik uiteindelijk gedwongen (met een hele grote groep andere freelance camera- en geluidsmensen) bij zo’n uitzendbureau in dienst moet treden. Dan lever ik mijn vrijheid en zakelijke speelruimte in, kan ik niet meer zelf bepalen hoeveel ik uitgeef aan pensioen of arbeidsongeschiktheid, kan ik niet langer investeren in kleine hulpmiddelen die mijn werk eenvoudiger maken en kan ik minder makkelijk mijn eigen tarief bepalen.
En waarom mijnheer Wiebes? Wat heb ik misdaan?

Met vriendelijke groet,

Jan Rein Hettinga
zelfstandig cameraman





vrijdag 16 september 2016

16/9 : de dag van de cameraman

Vroeger wilde ieder jongentje politieagent worden, maar tegenwoordig willen ze allemaal een stoere cameraman zijn. Altijd en overal met je neus vooraan staan. De wereld rond met zo’n stoer apparaat op je schouder. Rommelen met de nieuwste gadgets, je helden persoonlijk ontmoeten, omgaan met knappe presentatrices en een leven lang lekker buiten spelen. Elke dag een vers avontuur.
Snap ik! Wie wil dat niet? Het is ook een machtig mooi vak.
Maar je wordt niet zomaar een echte cameraman. Het gaat over creativiteit, techniek, sociale vaardigheden en algemene ontwikkeling. Dat vraagt om pure passie en doorzettingsvermogen. Bovendien is de concurrentie groot. Iedereen die zo’n apparaat vast kan houden mag zichzelf cameraman noemen.
Anno 2016 heeft niet iedere cameraman een dik belegde boterham. Daarom staan we vandaag, op deze zevende Dag van de Cameraman, even stil bij alle slachtoffers van jarenlange bezuinigingen in Omroepland. Collega’s die in de loop der jaren langzaam murw 'gekaasschaafd' zijn. Zij die abrupt werden weggesaneerd. De jongens en meisjes die een paar jaar aanstormend talent mochten zijn bij een Facilitair Bedrijf, om vervolgens geen contractverlenging meer te krijgen. We denken aan alle cameramensen die in dienst zijn van een regionale omroep, want daar is het fenomeen ‘ervaren cameraman’ inmiddels een langzaam met uitsterven bedreigde soort. Ze worden daar vervangen door jong grut en bureauredacteuren die zich zonder al te veel kennis van zaken opeens camjo noemen.
De tarieven voor camera- en geluidsmensen staan nog steeds enorm onder druk. Dagen worden langer en pittiger. Het is steeds meer ad hoc, callsheets komen op het allerlaatste moment en voor lunch of diner is eigenlijk nooit tijd en geen geld. Waar vroeger achter elke cameraman nog een sterke geluidsman stond, staat nu slechts een beginnend verslaggever die nog te slap of te lui is om het statief te tillen. De cameraman is met name bij veel nieuwsprogramma’s een manus-van-alles geworden die moet sturen, het geluid erbij doet, die beelden kan bewerken en verzenden, een stukje productie voor zijn rekening neemt, zoekt naar het beste licht, de dure spullen bewaakt, soms moet rennen voor zijn leven, als pakezel fungeert en tussen de bedrijven door wel eens een plaatje schiet.
Ik overdrijf niet. Ik ken genoeg collega’s die hier de lol niet meer van inzien. Velen keren met name de televisiewereld de rug toe en kiezen ervoor om bedrijfsfilms te gaan maken. Er zijn ook jongens en meisjes die de afgelopen jaren iets heel anders zijn gaan doen, al dan niet noodgedwongen.
Zelf mag ik zeker niet klagen. Ik zit doorgaans in de goede hoek. Toch wordt regelmatig aan mij gevraagd hoelang ik het nog vol zal houden en wat ik ga doen als ik echt oud ben. Ik weet het niet. Net als zoveel collega’s heb ik geen plan B. Vooral omdat mijn werk nu nog te leuk is en er meer dan genoeg interessante uitdagingen zijn. Niets is mooier dan het leven van een veelgevraagd cameraman, maar het moet fysiek niet tegen zitten en ook niet veel gekker worden.
Laten we op de dag van de cameraman even denken aan alle cameramensen bij wie het niet meer vanzelf gaat en die zelfs een beetje gevangen zitten in hun ‘mooie’ beroep.

Geef je cameraman vandaag een ferme schouderklop. Doe het wel op links én als de camera even op de grond staat!


Dag van de Roodharigen, Dag van de Kokosnoot, Dag van de Baard, Dag van het vrouwencondoom, Dag van de Wol, Neushoorndag, Wereld Chocoladedag, Bamboedag en Prinsjesdag. Allemaal deze maand! Stuk voor stuk terug te vinden op de site www.fijnedagvan.nl. Daar hoort natuurlijk ook de Dag van de Cameraman bij. Deze dag vieren we in Omroepland sinds 2010 en er is uiteraard geen toepasselijker datum dan 16/9.

#16:9  #dagvandecameraman

dinsdag 6 september 2016

headset

Het nu volgende stuk is eigenlijk alleen voor cameramannen onder elkaar. Als je niet geïnteresseerd bent in techniek mag je dit verhaal met een gerust hart overslaan. Ik beloof plechtig dat je niks mist. Voor collega’s die regelmatig met een intercom en dus headsets te maken hebben is het misschien wel interessant om even verder te lezen.
Ik heb namelijk iets nieuws: Een piepklein, in-ear headsetje. Splinternieuw is het niet meer, want de afgelopen maanden heb ik het bij de meest uiteenlopende projecten getest, maar nu kan ik een uitgesproken oordeel te geven: Ik ben enthousiast.

Twee jaar geleden maakte Chantal Janzen, tijdens het Televisiergala in Carré een opmerking over de mensen achter de schermen bij de televisie en daarbij zette ze, volkomen terecht, mijn collega en alom gewaardeerde cameraman Bas Thijssen in het zonnetje. Bas stond daar te draaien en werd direct door zijn collega’s in beeld genomen. Dat was een bijzonder moment. Niet alleen omdat Bas een ontzettend leuke kerel is, maar ook omdat het mij direct opviel dat hij geen headset op zijn hoofd had. Ik begreep er niks van. Waar was de dikke groene koptelefoon die helikopterpiloten ook gebruiken?
Bij navraag bleek dat Bas al een hele tijd speciale oordopjes gebruikt. Dat leek mij ook wel wat, want de geluiddempende headsets van het merk David Clarck die wij doorgaans gebruiken kunnen behoorlijk onhandig zijn. Soms knellen ze. Als ik omhoog of omlaag kijk glijden ze van mijn kale kop en het kan onder die doppen enorm zweten. Los van het feit dat het niet altijd lekker zit en soms best onhygiënisch is, worstel ik al mijn hele carrière met het krulsnoer dat van mijn hoofd naar de camera moet. Hoe vaak ben ik niet half gelyncht door mijn eigen intercom? Bovendien gebruik je bij het filmen vanaf de schouder een headset met slechts een enkele schelp en moet je het andere oor alsnog beschermen met een oordop. Ik had dan na afloop van concerten toch nog vaak last van fluitende oren.
Het duurde even, maar uiteindelijk heb ik uitgevonden dat Bas een ‘in-ear boom mike system’ van het merk Variphone gebruikt. Die heb ik ook besteld. De vriendelijke verkoper van deze apparaatjes kwam bij mij thuis om mijn oren in te schuimen en liet me zien wat hij in de aanbieding had. Een piepklein microfoontje dat aan zo’n gegoten oordop zit. Ik was niet gelijk overtuigd, maar wilde het wel graag proberen. De kosten waren te overzien.
Een paar weken later werd mijn headset in een mooi doosje geleverd en moest ik alleen nog even iemand vinden die er een vijf-polige XLR plug aan kon zetten. Standaard zitten er twee kleine mini-jacks aan, waar wij in Omroepland het liefst zo min mogelijk gebruik van maken. Gelukkig wilde de beste onderhoudstechnicus van Nederland graag met mij meedenken. Ik stuurde mijn aanwinst naar Hengelo en kreeg de aangepaste versie binnen een week retour. Inclusief een verloop om het setje ook te gebruiken op een portofoon en met een extra verlengsnoer waarmee ik voor eens en voor altijd een einde maak aan dat gevecht met het krulsnoer.
Ik heb nu een perfect setje. Het is een genot om te gebruiken. Omdat ik nu in twee oren een speakertje heb hoef ik het geluid niet zo hard te zetten. Het sluit omgevingsgeluid heel goed af en dat werkte zelfs perfect tijdens het optreden van de Red Hot Chillipeppers, op het Pinkpoppodium. Als ik nu even een headset opzet vind ik dat opeens een zwaar en onhandig ding. Mijn in-ears geven me meer een gevoel van vrijheid, omdat ik nu heel makkelijk en snel kan inpluggen.
Had ik al gezegd dat ik er erg blij mee ben?

Het is (nog) geen kant en klare oplossing, je moet immers even solderen, maar zo’n oortje van Variphone kan ik iedere collega van harte aanbevelen. Neem gerust contact met mij op als je meer wilt weten.


info:
Michel Rijke (m.rijke@variphone.nl)
Variphone Nederland B.V.
Qualified Service Provider HearingCoach®
Postbus 1147 / 1440 BC Purmerend
Netwerk 11 / 1446 XB Purmerend
Telefoon : +31 (0)299-404449
Telefax    : +31 (0)299-403519
Gsm          :  +31 (0)6-54340915
Internet   :  www.variphone.nl