showlicht en televisiecamera's

 

De aanwezigheid van camera’s bij theaterproducties, concerten, presentaties of evenementen is voor belichters vaak een uitdaging. Zeker als een show of voorstelling al een tijd draait en dan opeens wordt geregistreerd voor televisie, livestream of om hem vast te leggen voor het nageslacht. De meeste voorstellingen worden namelijk belicht voor het publiek in de zaal, maar de sensoren van tv-camera’s hebben een veel kleiner dynamisch bereik dan het menselijk oog. Bij dramatisch theaterlicht zal het brein van de kijker het beeld aanvullen, maar een camera kan grote verschillen tussen licht en donker niet goed verwerken. Hoewel de sensoren steeds beter worden, komen foto- en filmcamera’s ook in de problemen bij bepaalde kleuren LED-licht, zoals felrood en diepblauw. Als een voorstelling erg donker is wordt het bovendien erg lastig voor cameramensen om scherp te stellen. Dus als je een mooie registratie van een show wil maken, dan moeten de mensen van het licht wel meewerken.

Natuurlijk is het lastig en soms frustrerend als je een mooie productie hebt gemaakt, die al honderd keer is opgevoerd en dat er opeens allerlei aanpassingen of concessies gedaan moeten worden, omdat er televisiecamera’s in de zaal staan. Wij van de televisie zijn ook niet altijd subtiel. We komen binnenvallen met camera’s, beperkte tijd en roepen dat er thuis veel meer mensen gaan meekijken dan in de zaal. Vervolgens verwachten we dat de voorstelling gelijk wordt aangepast. 

Theatermensen of technici bij poppodia bekommeren zich doorgaans vooral over de beleving van het publiek in de zaal. Dat is hun vak. Ook veel artiesten zijn bang dat de sfeer in de zaal bij opname minder zal zijn wanneer het publiek in de zaal een voorstelling krijgt voorgeschoteld met meer of ander licht. Niet zelden wordt het een politiek spel tussen de mensen die bij de voorstelling horen en de beeldtechnici in de regiewagen. Die krijgen weer lastige vragen over het licht van cameramensen en de regisseur. De compromissen die daaruit voortkomen leiden regelmatig tot ongelukkig kijkende gezichten aan beide kanten. Het helpt zeker niet als er aan beide kanten ook nog eens sprake is van enig onbegrip, onwil of onkunde.

Het is niet eenvoudig om een uitgekiend lichtplan voor één opnamedag aan te passen. Budgettair wordt er vaak geen rekening mee gehouden dat er soms extra lampen nodig zijn en dat het maken van aanpassingen aan het licht lang kan duren. De tijd van een dag plaatjes kijken en een dag opnemen is voorbij. Het moet allemaal snel gebeuren, maar de meeste shows zijn tot op de seconde geprogrammeerd. Dat gooi je niet ‘even’ overhoop tijdens een vluchtige camerarepetitie. Daarnaast willen ze in de regiewagen meestal ook grote totaalshots maken, maar dan komen soms delen van de zaal in beeld waar helemaal geen licht hangt. Een beetje licht op het publiek leidt ook vaak tot discussies.

 

Licht ontwerpen voor televisie vereist een heel andere manier van denken en werken. Er zijn een hele hoop factoren waar je rekening mee moet houden als er camera’s in de zaal staan. Toch denk ik dat anno 2026 in ieder lichtplan al rekening gehouden moet worden met de aanwezigheid van camera’s. Zeker bij concerten en grote evenementen. Zelfs als er geen professionele camera’s in de zaal staan heb je te maken met mensen die met hun telefoon filmpjes en kiekjes van het optreden maken. Die worden gedeeld op de socials en zijn (of je het wil of niet) ook een visitekaartje voor de show. Artiesten zien dat ook en als hun gezicht dan altijd overbelicht is, groen, blauw, paars of knalrood, dan gaan zij uiteindelijk twijfelen aan de kwaliteiten van de lichtmensen. Hoe artistiek verantwoord hun werk ook kan zijn. 

Goed lichtontwerp is geen keuze meer tussen zaal óf camera. Lichtontwerpers en producties ontkomen er niet meer aan en zullen in sommige gevallen echt anders moeten gaan denken. Volgens mij moet daar bij opleidingen voor lichttechnici veel meer aandacht aan worden besteed. Het is ook niet gek om vaker gebruik te maken van de specifieke kennis die ervaren tv-belichters al in huis hebben. 

 

de moeiste weg van deze werld

 

Op woensdagochtend 28 februari 2024 liep mijn vader met zijn vaste wandelmaten een route van ongeveer zes kilometer rond Beek, Kelmond en Geverik. Het was uiteindelijk zijn laatste wandeling. De volgende avond is hij totaal onverwacht overleden. 

Jarenlang wandelde mijn vader elke woensdagochtend met een paar gepensioneerde collega’s in het prachtige Zuid-Limburgse land. De trajecten die ze liepen kwamen altijd van de website ‘Wandelgids Zuid-Limburg’. Aanvankelijk waren het de langere routes van ongeveer vijftien kilometer en naderhand, toen de leeftijd van de mannen wat zwaarder begon te wegen, kozen ze voor de wandelingen van ongeveer zes of zeven kilometer. Liefst met een eindpunt waar koffie en vlaai te krijgen was. 

Voor mijn vader was die wekelijkse wandeling een hoogtepunt. Het was goed voor zijn conditie, hij maakte altijd foto’s die hij naderhand op Facebook plaatste en vaak kwam hij thuis met mooie verhalen of een nieuw plekkie waar hij ook met mijn moeder naartoe kon voor een kop koffie met gebak. Nadat mijn moeder in 2020 was overleden werd het uitje met zijn wandelvrienden alleen maar belangrijker.

Bij de uitvaart hebben we alle aanwezigen een briefje meegegeven met daarop de route van zijn laatste wandeling en een paar foto’s van het Kelmonderbos, die mijn vader de dag voor zijn overlijden nog heeft gemaakt. Het idee was dat vrienden, familie of bekenden deze wandeling ter nagedachtenis aan mijn vader nog eens zouden kunnen lopen. Van verschillende mensen heb ik gehoord dat ze dit ook daadwerkelijk hebben gedaan, maar zelf was ik er nog niet aan toegekomen. Tot gisteren. 

Nog net geen jaar later heb ik met mijn gezin, mijn zus, haar man en een van haar zoons ‘Wandelroute 964’ gelopen, in de voetsporen van mijn vader. Van Beek, naar Kelmond, Geverik en weer terug. Een mooie stuk door het Limburgse land. Langs de Keutelbeek en door de ‘pratsch’. De zon scheen en de temperatuur was aangenaam. In mijn hoofd had ik het Lied Vur Limburg van Rowwen Heze, waarin Jack Poels zingt: ‘De moeiste weg van deze werld, leupt in 't zuiden dor ’n veld’. Dat draaide mijn vader vaak. Hij vond het een prachtig nummer.

Natuurlijk heb ik zelf onderweg ook foto's gemaakt en bij een bijzondere Mariakapel in het bos zijn we gestopt om allemaal even een kaars op te steken. Nou geloof ik persoonlijk niet dat mijn ouders vanaf een wolk in de hemel toekijken, maar ik weet wel zeker dat ze het mooi gevonden zouden hebben dat wij op deze manier aan ze dachten.

Kinderdijk

 

Jaarlijks cross ik zo’n 40.000 kilometer kriskras door ons fijne kikkerlandje. Dankzij mijn afwisselende werk kom ik op de gekste, de mooiste en meest bijzondere plekken. Waarschijnlijk heb ik bovengemiddeld veel theaters, concertzalen, voetbalstadions of sporthallen, fabrieken, musea, natuurgebieden en gemeenten in Nederland gezien, maar toch zijn er nog hotspots die ik niet eerder heb bezocht. Zo staat het Van Goghmuseum hoog op mijn ‘te-doen-lijstje’ en ook het eiland Terschelling. Tot deze week was ik bijvoorbeeld ook nog nooit in Kinderdijk. Honderden keren ben ik op de snelweg A15 langs het bordje gereden en foto’s van die beroemde molens heb ik wel een miljoen keer voorbij zien komen, maar met eigen ogen had ik ze nooit bekeken. 

In Parijs rijd ik om voor een foto van de Eiffeltoren, in Londen wil ik altijd even de Big Ben zien en als ik in New York ben moet ik op Empire State Building staan. Al deze toeristische attracties heb ik vaker bewonderd dan ons eigen Unesco Werelderfgoed. Dat Kinderdijk nog steeds op de verlanglijst stond, knaagde zo dat ik onlangs besloten heb om er serieus werk van te maken. 

Het is voor mij als zzp’er toevallig even een wat rustigere periode en dus had ik tijd om iets voor mezelf te ondernemen. Daarom heb ik besloten om afgelopen dinsdag extreem vroeg op te staan en naar Kinderdijk te rijden. Al voor zeven uur in de ochtend liep ik, zwaar bewapend met fotocamera en al mijn lenzen, van een parkeerplekje naar een van de bekendste fotosplekken van ons land. Met behulp van Google Earth had ik wat research gedaan en dus wist ik precies hoe ik moest lopen. Het was steenkoud en nog aardedonker, maar toen ik na een kleine kilometer wandelen op mijn bestemming arriveerde en het statief uitklapte, kleurde de lucht aan de horizon heel langzaam rood.

Om 07.49 uur zou de zon opkomen. Het was een heldere ochtend. Als professioneel fotoamateur ging ik optimaal gebruik maken van het ‘golden hour’. Vastberaden om het perfecte plaatje te maken, ook al was mijn missie allesbehalve origineel. Op de ideale positie was het gras compleet verdwenen, omdat daar waarschijnlijk dagelijks fotografen met statieven staan. In het laatste kwartier, voor de zon boven de horizon uit zou piepen, arriveerden nog drie personen met camera’s en telelenzen op hun buik.

Het meest bijzonder was een meneer met rode jas en rode muts die pal voor mij ging staan. Deze artiest had totaal niet in de gaten dat het steigertje, waarop hij al zijn spullen uitpakte, onderdeel was van mijn compositie. De voorgrond, zullen we maar zeggen. Totaal verbouwereerd moest ik toezien hoe hij gewoon zijn gang ging, terwijl je aan zijn prijzige uitrustig kon aflezen dat deze meneer wel zou moeten begrijpen wat de voor en de achterkant van mijn camera waren. Ik liet hem even zijn gang gaan, omdat de zon toch nog niet te zien was. Pas toen het eerste randje van de zon zichtbaar was zei ik zo vriendelijk mogelijk dat hij in mijn kader stond en dat ik al een tijdje op dit moment wachtte. Eigenlijk rekende ik erop dat hij zich gelijk zou verontschuldigen, maar dat gebeurde niet. Hij zei iets van ‘Ja, nou?’ en ging vrolijk door met zijn eigen missie. Ik kon twee dingen doen. Deze ikke-ikke-ikkeman in het water duwen of toch even een iets andere positie kiezen. Hij heeft geluk gehad. Er is al genoeg gedoe in deze bizarre tijd en de brutalen hebben inderdaad de halve (of zelfs bijna de hele) wereld.

Om kwart over acht had ik ongeveer 75 kiekjes van deze fotogenieke plek gemaakt. Allemaal met net een ander standpunt, een andere lens of een iets andere belichting. Tijd voor de nabewerking en vooral om eerst weer op te warmen in mijn auto. Ik kon zo aansluiten in de ochtendspits, maar Kinderdijk kan van de bucketlist. 

D-Day 80

Donderdag 6 juni 2024, 06:35 uur. De zon kwam op in Colleville-sur Mer. De zee was rustig en azuurblauw. Ik kon Omaha Beach zien vanaf het Amerikaanse Oorlogskerkhof in Normandië. Bovenop de heuvel zaten dit keer geen Duitse scherpschutters, maar een bataljon Amerikaanse soldaten maakte hun kanonnen klaar voor de saluutschoten die zij later op de dag zouden afvuren tijdens de officiële herdenking van D-Day. 

Dit was hét moment waarop de eerste soldaten van het Amerikaanse leger hun platbodemschepen bij Omaha Beach verlieten, maar dan precies 80 jaar later. Eigenlijk had ik best een uurtje later mogen beginnen, maar voor het idee was ik al om zes uur meegelopen met de collega’s die wel vroeg moesten beginnen. 

 

Dinsdag 6 juni 1944, 06:35 uur. Het was grauw weer in Normandië en er stond een sterke stroming. De kleppen van 36 landingsvaartuigen klapten open. Zonder dekking moesten de eerste 1.450 Amerikaanse soldaten nog 300 meter door de zee en over het strand van Omaha Beach voor ze zich ergens konden verschuilen. De Duitsers, die klaar zaten op de heuvels om hun posities te verdedigen, wachtten tot het allerlaatste moment met vuren om hun posities niet te verraden. Zodra de mannen voet zetten op Franse bodem vlogen de granaten en mitrailleurkogels om hun oren. Die eerste aanvalsgolf werd in één klap uitgeschakeld. In de eerste vijf minuten van de aanval werd bijna 90% van de manschappen gedood. De strijders die waren overgebleven zaten vast in deze hel en wisten uiteindelijk pas na uren, en met heel veel moeite, een doorgang te creëren op het strand.

 

Het is slechts 80 jaar geleden. Er zit eigenlijk maar één mensenleven tussen. Dat voel je wanner je in Normandië op de plekken komt, waar tijdens de Tweede Wereldoorlog zo hard is gevochten. De afgelopen week was het extra bijzonder, omdat er overal herdenkingen plaatsvonden. Oude legervoertuigen reden af en aan. De hele dag vlogen er allerlei militaire toestellen laag over, om te oefenen voor de officiële flyby’s, die ze op donderdag zouden maken. 

Zo vroeg in de ochtend, in de ochtendstilte op dat indrukwekkende oorlogskerkhof, voelde ik me piepklein, maar ook beetje verbonden met de wereldgeschiedenis. Ik keek over de zee en zag in de verte een paar echte oorlogsschepen voor de kust liggen. Voor mijn neus stonden kanonnen en Amerikaanse militairen. Toch kon ik me niet écht voorstellen hoe het hier tachtig jaar geleden moet zijn geweest, ondanks dat ik er veel over heb gelezen, aandachtig naar de foto’s van Robbert Capa heb gekeken, documentaires heb gezien en natuurlijk de legendarische speelfilms The Longest Day en Saving Private Ryan. 

 

Ik was al een hele week in Normandië met een complete Nederlandse ploeg van We Are Live en Miltenburg AV, om ons voor te bereiden op de live-registratie van de Amerikaanse herdenking. Die mochten wij technisch en productioneel verzorgen in opdracht van de American Batlle Monuments Commission. Een klus die we mede te danken hadden aan goed werk het vorig jaar, tijdens de herbegrafenis van een Amerikaans slachtoffer uit de Eerste Wereldoorlog. 

Nu was het allemaal veel groter en de voorbereidingen hadden al maanden in beslag genomen. Het was een complexe opdracht, omdat alle beslissingen moesten worden goedgekeurd door de plaatselijke organisatie, mensen van het Amerikaanse leger én uiteindelijk ook door de autoriteiten van het Witte Huis. Het maakte de opdracht alleen maar interessanter. Zo’n megaproductie maak je niet vaak mee en gelukkig hadden we ruim de tijd om alles wat we moesten of wilden doen ook zo goed mogelijk te doen.

Terwijl wij onze camera’s plaatsten werd het monument op het oorlogskerkhof nog omgebouwd tot een tijdelijk podium. Door alle bureaucratie duurde dat veel langer dan gepland. Er was al wekenlang keihard aan gewerkt, maar op het laatste moment moest alles toch weer anders, zodat President Joe Biden en de Franse president Macron de overgebleven D-Day veteranen konden ontvangen, eren en bedanken. Naamkaartjes op de stoelen verraden dat naast allerlei ambassadeurs of de Amerikaanse minister van defensie ook Steven Spielberg en Tom Hanks op de eerste rij plaats zouden nemen.

De beelden die wij hiervan met 16 camera’s maakten werden overgenomen door alle grote Amerikaanse stations, zoals CNN, CBS, ABC en NBC. Mijn camera stond rechts voor het podium, op nog geen 15 meter van de hoogwaardigheidsbekleders en de 150 veteranen, die allemaal een plek kregen op het podium. De laatst overgebleven mannen en een paar vrouwen, die erbij waren op 6 juni 1944. Zij waren nu minimaal 95 jaar of ouder. De meesten in rolstoel. Ze zwaaiden en salueerden. Een enkeling kwam, onder luid applaus, lopend het podium op. Hun opkomst, die werd begeleid door prachtige filmmuziek, bezorgde me kippenvel. Het waren fragiele oude opaatjes, die trilden en emotioneel werden van deze ceremonie. Ik las ergens dat eentje vlak voor vertrek in Canada is overleden en een ander tijdens een tussenlanding in Duitsland. Het is dus aannemelijk dat dit de laatste keer was dat we konden herdenken in het bijzijn van de veteranen die het allemaal nog met eigen ogen hebben gezien. Mensen die hun leven op het spel hebben gezet voor onze vrijheid en welvaart en die zoveel van hun makkers zagen sneuvelen. Ik vroeg me af wat er allemaal in hun hoofden om ging terwijl ze zaten te wachten op de komst van Biden en Macron.

 

Wij hadden een goede tijd in Normandië. Een week om nooit meer te vergeten. De ploeg was hecht en naast al het harde werken was het erg gezellig. De lat werd telkens ongemerkt iets hoger gelegd, maar de omstandigheden waren zo optimaal dat iedereen zijn of haar uiterste best deed om er alles uit te halen wat er in zat. Ongeacht of het over het eigen vakgebied ging of niet. We verbleven in tijdelijke huisjes die geplaatst waren in een weiland, niet ver van de locatie. Daar stond ook een grote tent waarin de mensen van de Cateringfabriek er alles aan deden om ons zo goed mogelijk te verzorgen. Wat resulteerde in een unieke sfeer en zo konden we met veel plezier toewerken naar een heel spannende live-uitzending, waarin niets meer mis mocht gaan. Dat lukte!

Uiteindelijk was het oorlogskerkhof met zijn 9.387 witte kruisen door de Amerikaanse geheime diensten omgetoverd tot een onneembare vesting. Het was uniek om daar met een pas, waarop stond dat ik behoorde tot de ‘staff’, redelijk vrij rond te lopen. In afwachting van de ceremony sprak ik met mannen die de Amerikaanse president beveiligen, maar ook met commando’s die nu deel uitmaken van de 75th Ranger Regiment en die deze week uit eerbetoon aan hun beroemde voorgangers de beklimming van Pont du Hoc hebben nagedaan.

Eigenlijk kan ik nog uren over de afgelopen week schrijven. Het zijn teveel indrukken om te beschrijven. Hoe trots ik was op mijn collega die met een handcamera voor de presidenten uit moest lopen, over mijn tijgertochtje met een audiokabel onder het podium, over een bliksembezoek aan een museum, de strandwandeling bij ondergaande zon, enzovoort, enzovoort. Het is voer voor hele lappen tekst, maar om dit verhaal rond te maken moeten we terug naar de vroege ochtend van 6 juni 2024. Noem mij gerust een idioot of een freak, maar ik vind het mooi om, als ik er dan toch ben, precies 80 jaar later en exact om 06:35 uur een foto te maken van Omaha Beach. Ik hoop dat hij goed gelukt is en dat jullie het een mooi plaatje vinden. Voor mij is en blijft dit voor altijd een herinnering aan een heel, heel, heel bijzonder project.

dansen

 

Het was afgelopen dinsdag mijn veertiende Groeëte Gulpener Vastelaoves Finale. Sinds de regionale zender L1 in 2007 is begonnen met het uitzenden van dit evenement heb ik slechts drie edities moeten missen. Eentje ging niet door vanwege corona, twee keer deed ik een ander project voor L1 en waar ik in 2011 was is mij ook een raadsel. Het afsluiten van de vastelaovend, op carnavalsdinsdag in Gulpen, is voor mij vaste prik. Een van de constante bakens in alle onvoorspelbaarheid van mijn werk als freelance cameraman.

Ik doe bij dit evenement altijd de handheld camera. Lekker gooien en smijten met een groothoeklens op en rond het podium. Veel close shots van geschminkte koppies uit het publiek maken en de artiesten van dichtbij filmen. Het is een uitdaging om zoveel mogelijk te variëren. Drie van de vijf camera's waarmee we werken staan vast, dus met zo'n mobiel apparaat op je schouder kan je voor de jus in de cameravoering zorgen. Dat kan je zo fanatiek doen als je zelf wil, maar ik houd ervan om flink door te werken. Het is de kunst om ervoor te zorgen dat het rode lampje in mijn zoeker zo vaak mogelijk gaat branden.

In tegenstelling tot de grote feesten in de steden, die van carnaval steeds meer een festival maken waar kneiterharde stampnummers worden gedraaid, gaat het in Gulpen nog om kleinschaligheid en de echte Limburgse sjoenkelmuziek, die iedereen kan meezingen. Dit is wat mij betreft hoe carnaval hoort te zijn. Vaan Eijsde tot de Mookerhei. Het is dan ook mijn favoriete carnavalsfeestje om te filmen, al vond ik het nóg leuker toen het podium een aantal jaren geleden midden op het plein stond.

Al die jaren kom ik bij deze L1-projecten ook steeds weer dezelfde artiesten tegen. Sterren die buiten de provincie compleet onbekend zijn, maar wereldberoemd in Limburg. Sommigen hebben honderden optredens verspreid over de hele provincie tussen 11 november en aswoensdag. Die verdienen zo een vet jaarsalaris bij elkaar in een paar maanden. 

Dit jaar waren de Toddezèk er voor het laatst. Zij stoppen er na 22 jaar mee. Het duo Spik en Span sloot de avond af. Die twee heren uit Susteren mag je rekenen tot de meest populaire Limburgse artiesten. Zij hebben al meerdere keren het Limburgs Vastelaovesleedjes Konkoers gewonnen en ook dit jaar wonnen zij dat belangrijke songfestival, in een tent met 7.000 bezoekers, met het liedje 'Vastenach'. Als zij ergens optreden, dan gaat het dak er af. Limburgse carnavalsvierders zingen elk nummer woord voor woord mee. 

Terug naar het camerawerk. Het is een aardig beeld als je de camera af en toe over het podium naar de artiesten toe laat vliegen en er een (half) rondje omheen draait. Zeker bij dit soort feestjes. Dit werkt voor mij het best als ik de camera hiervoor bij het handvat pak, de viewer openklap en met de camera op heuphoogte loop. Met een beetje fantasie zou je kunnen zeggen dat je armen als een soort Steadicam fungeren. Onderhands, noemen we dat in cameramensentaal. Vervolgens laat je de groothoeklens zijn werk doen.

De timing van deze beweging moet bij de muziek passen. Hiervoor heb je hulp nodig vanuit de regie. Zij moeten aanvoelen dat je zo'n shot wil maken. Het helpt als ze jouw camera op het juiste moment in de uitzending schakelen én dat ze je niet te snel weer wegdrukken, zodat je de beweging kan afmaken. Dan is het ook nog eens van belang dat de artiest op het podium niet wegloopt of zich net even omdraait. Soms kan het leuk zijn als een zanger of zangeres even de lens pakt en de kijkers thuis bij het feest betrekt. Deze 'move' is pas echt geslaagd als je ook op tijd weer weg bent, zonder dwars door de shots van je collega's te lopen.

Het is eigenlijk een klein dansje. Een pas de deux voor een camera operator en een zanger of zangeres. Dus zou ik kunnen zeggen, terwijl ik eigenlijk het danstalent van een spoorbiels heb, dat ik toch in al die jaren honderden keren gedanst heb op een podium en ook nog eens voor een groot publiek. 

Afgelopen dinsdag wist fotograaf Harm Lutke een mooie actiefoto te maken van zo'n moment. Het is met Spik of Span. Die twee kan ik na al die jaren nog steeds niet uit elkaar houden. Ik zie nu pas hoe dichterbij ik kwam. Maar als je goed naar deze foto kijkt, dan zie je volgens mij vooral hoeveel plezier ik aan dit werk beleef.

 

foto: Harm Lutke

fotogebruik

 

Ik vang beelden. Professioneel als freelance cameraman, maar ik heb ook altijd een fotocamera bij me. In deze tijd, waarin iedereen foto’s maakt met zijn telefoon, kies ik toch het liefst voor de iets hogere kwaliteit van een camera met een betere lens. Vind ik leuk. ’s Avonds kan ik me urenlang vermaken met het bewerken van alle geschoten plaatjes. Ook in mijn vrije tijd móét ik momenten vastleggen. 

Als freelance cameraman werk ik in opdracht van organisaties die mij daarvoor vorstelijk betalen. Wanneer daar een soort van contract bij komt kijken staat in de kleine lettertjes bijna altijd dat ik afstand doe van alle rechten. Ik begrijp dat, want het is voor omroepen, producenten en facilitaire bedrijven een onwijs gedoe wanneer ze bij hergebruik van videomateriaal telkens op zoek moeten naar de oorspronkelijke makers. Mijn creativiteit wordt afgekocht, zullen we maar zeggen, al geloof ik niet dat je een deel van mijn tarief zou kunnen aanwijzen dat daarvoor staat. 

Foto’s maak ik niet zo vaak tegen een vergoeding, maar dat wil niet zeggen dat iedereen die beelden ongevraagd mag gebruiken. Ook niet bij eigen publicaties op social media. Het zijn immers mijn foto’s. Toch gebeurt het met enige regelmaat. Mensen kopiëren beelden en plakken ze onder hun eigen berichten zonder mij daarover te informeren. Soms vermelden ze er wel bij dat ik de foto heb gemaakt, maar vaak genoeg niet eens.

Zelfs professionele contentmakers gebruiken soms ongevraagd foto’s voor eigen promotiedoeleinden. Ik vind dat gek. Het is natuurlijk een compliment dat ze mijn plaatje mooi vinden, maar het is ook -op zijn zachtst gezegd- niet netjes als je zonder toestemming het materiaal van een ander gebruikt. Ik geloof niet dat er kwade wil in het spel is. Het is onwetendheid, maar in de basis is het een vorm van diefstal. Laten we zeggen jatwerk. Je gebruikt ook niet zonder het netjes te vragen de telefoon of auto van een ander.

Al het werk van een fotograaf, beeldend kunstenaar, architect, illustrator of ontwerper wordt beschermd door het auteursrecht. Ook op social media werkt dat niet anders dan daarbuiten. Wie een foto plaatst op Facebook, Twitter of LinkedIn geeft een uitgebreide licentie aan het betreffende sociale platform. Dat staat in hun voorwaarden die je, waarschijnlijk zonder goed te lezen, ooit geaccepteerd hebt. Zij mogen blijkbaar afbeeldingen kopiëren, wijzigen en eventueel delen. Het schijnt dat zij zelfs sublicenties mogen verlenen, maar als gewone gebruiker van een platform krijg je zo’n licentie niet. Afbeeldingen op social media zijn dus niet vrij! Die mag je niet zonder toestemming gebruiken. Je mag een bericht delen als het profiel openbaar is, maar je mag een foto niet zomaar even downloaden of kopiëren om er zelf iets mee te doen. Dus als je een foto van iemand anders in een eigen bericht wil plakken en publiceren dan moet je dat netjes vragen aan de maker.

In mijn geval gaat dat niet om geld. Ik vind het vooral een kwestie van goed fatsoen. Soms hoort er bij een foto een verhaal. Het kan zijn dat ik met mensen die op een foto staan een afspraak heb gemaakt over het gebruik. En als er geen mensen op de foto staan kan het nog zo zijn dat ik de foto onder bepaalde voorwaarden op mijn eigen socials heb geplaatst. Bijvoorbeeld na overleg met een opdrachtgever of de beheerder van de locatie waar de foto is genomen.

Het is een kleine moeite om het even te vragen. In bijna alle gevallen krijg je vervolgens van mij het grote bestand en eventueel kan ik zelfs even checken of er in mijn bestanden nog een beter beeld zit voor een bepaald doel. Maar vraag het altijd even! Tenzij ik jou zelf een foto heb gestuurd waar je op staat. Dan zeg ik er meestal gelijk bij dat je met het beeld mag doen wat je wil. 

Zelf ik zal ook niet snel foto’s plaatsen waar mensen op staan zonder dit aan ze te vragen. Vind ik ook niet chique. Daarom plaats ik zo vaak foto’s waar niemand op staat of waar ik alleen zelf op sta. Scheelt me veel gedoe.

 

Tip van Flip:

Maak vooral je eigen foto’s. Dat is het leukst. En als je een bepaalde foto graag wil gebruiken, zorg dan dat je toestemming van de maker hebt en van de mensen die op de foto staan. Naamsvermelding is netjes, maar ook dat kan je het beste even met hem of haar bespreken. Als je een foto wil gebruiken voor serieuze promotiedoeleinden en de maker niet kan achterhalen, dan is het sowieso verstandig om te kiezen voor een ander plaatje, want je zal niet de eerste zijn die een serieuze schadevergoeding moet betalen op basis van het auteursrecht.

 

schermen

 

Er is tegenwoordig bijna geen enkel zichzelf respecterend televisieprogramma meer zonder schermen in het decor. Anno 2021 moet je achter iedere gast en vooral achter de presentatoren van je show logo's en foto's laten wisselen, omdat... 

Ja, waarom eigenlijk? 

Ik vrees omdat we denken dat de kijker het prettig vindt, vanwege de levendigheid, om iets visueels toe te voegen en vooral omdat alle andere programma's het ook doen. Zelfs de simpelste livestream moet en zal schermen met plaatjes in beeld. Er zijn natuurlijk programma's die dat heel goed doen en waar met veel zorg en aandacht de content voor de schermen bijelkaar gezocht wordt. Maar er zijn evenzoveel, zo niet méér, programma's waar het met regelmaat helemaal in de soep loopt. Dit tot grote wanhoop van de beroepsgroep waartoe ik behoor. Cameramensen worden soms helemaal gestoord van de vreemde kaders die ze moeten maken om die schermen in hun kader te passen. Alle wetten van compositieleer moeten overboord, omdat regisseurs en eindredacteuren het oh-zo belangrijk vinden om met die schermen iets toe te voegen. Wat dan net niet lukt. 

Kijk vanavond maar eens met een andere blik naar alle talkshows op televisie en let dan vooral op de schermen in de achtergrond. Je ziet halve foto's, afgesneden hoofden, idiote vlakverdelingen en shots van sprekers aan tafel die niet netjes in het kader zitten, omdat er nog een scherm bij moet. Foto's worden namelijk over het algemeen niet gemaakt om ze half in een ander shot te proppen en degene die de foto's moet aanleveren is blijkbaar lang niet altijd iemand die ook echt verstand van beeld heeft. Vaak doet iemand het er een beetje bij. Dan is het op het ene scherm of in een totaalshot prachtig, maar in een ander shot niet om aan te gluren. Kijk maar eens naar het voorbeeld hieronder, uit de WNL uitzending van dinsdag 7 december, waar iemand een mooie foto van de jarige Amalia heeft uitgezocht voor op het grote scherm achter de presentatrice.

Je zal inmiddels wel begrepen hebben dat ik dit vanuit een stukje frustratie schijf. Veel cameracollega's, met liefde en passie voor hun mooie vak, verspillen dagelijks energie aan kansloze discussies over de positie van schermen. Je wil niet weten hoe vaak wij tijdens een opname of live-uitzending diep ongelukkig zijn met het compromis dat we moeten sluiten. De meeste cameramannen en -vrouwen hebben ook gevoel! Om nog maar te zwijgen over de fotografen wiens beeld op deze manier bruut verkracht wordt.

Ik weet heus wel dat dit een wedstrijd is die niet te winnen is. Ik moet het alleen even van mij afschrijven. Morgen hoor je me er niet meer over, maar mocht je willen weten wat ik er van vind, dan kan ik alleen maar zeggen dat er niks mis is met een decor zónder schermen. Als je het toch écht wil, dan moet je het ook serieus nemen en professionals inhuren die kijk hebben op deze vorm van content. Misschien moet je zelfs goede fotografen inhuren, die je met hele specifieke opdrachten op pad stuurt. En houdt u alstublieft een beetje rekening met onze sensitieve cameramannenhartjes.

evoluon

Een korte broek, maar heus niet van spijkerstof. Misschien was het wel badstof. Leren schoenen van de Bata, sokken hoog opgetrokken en de pony een tikkeltje scheef geknipt. Daar sta je dan. Tien jaar en voor het eerst in het Evoluon. 

Ik kan me flarden van die dag nog zo voor de geest halen. Oma Hettinga was mee. Dit uitstapje had ik, als ik het me goed herinner, van haar voor mijn tiende verjaardag gekregen. En in haar tas zaten altijd van die lekkere Chocotoff’s, waar je je tanden op stuk kon bijten. Of Wycam’s Borstbollen uit een blikje. Of op zijn minst een rolletje King pepermunt.

In die tijd was de Ufo in Eindhoven nog een educatief technologiemuseum, zwaar gesponsord door Electronicaconcern Philips. Hier kon je de vooruitgang bewonderen en een voorproefje krijgen van de wondere wereld in de toekomst. Je mocht er zelf demonstratiemodellen bedienen en kon experimentjes doen. Dat was in die tijd nog uniek en hyper modern voor een museum. 

Bij de tentoonstelling van 1982 stonden de nieuwste P2000 homecomputers. Ik geloof dat ik er voor het eerst Viditel heb gezien en iets van de compact disk. Maar het was mij vooral te doen om de televisiecamera. Toen al. Voor zover ik me kan herinneren stond er eentje opgesteld in de hoek van de telecommunicatie. Zo’n hele grote. De LDK6, denk ik. Die was toen state-of-art en daar mocht je niet aan komen.

Ik weet niet waar de fascinatie precies vandaan komt, maar ik vind camera’s nog steeds geweldig. Ondanks het feit dat ik er bijna elke dag wel eentje in mijn handen heb, blijven het magische apparaten. Inmiddels dus meer dan 38 jaar. Een tante vertelde onlangs nog dat ik zelfs ooit tegen mijn opa gezegd heb dat ik cameraman wilde worden en dan in de Tour de France achterop zo’n televisiemotor zou zitten. Dat is bijzonder, omdat mijn opa is overleden toen ik vijf was. 

De vorige week moest ik voor werk in het Evoluon zijn. Iets met een livestream voor DSM. Er kwam die middag een hoop bij elkaar en ik moest denken aan de foto uit het album van 1982. Mijn vader heeft hem opgezocht en onder de scanner gelegd. Anja heeft me geholpen om deze foto even na te maken.

Ik vind dat mooi. Zo zie je dat er in 38 jaar bijna niets is veranderd... aan buitenkant van het Evoluon. 

koningsdag

dagboek - ZZP’er in crisistijd 

(nr. 23 / dag 47) 

2008    Franeker

2011    Thorn

2012    Rhenen

2013    Amsterdam

2014    De Rijp

2015    Dordrecht

2016    Zwolle

2017    Tilburg

2018    Groningen

2019    Amersfoort

En gisteren had ik in Maastricht moeten zijn. Het zou dan de elfde keer zijn dat ik de viering van Koningsdag in beelden mocht vangen. Al die jaren had ik de eer om, voor de rechtstreekse uitzending van de NOS, met een draadloze camera op de route mee te lopen met de Koninklijke familie. Voor mij absoluut een hoogtepunt in het jaar. De ene keer met mijn vrienden van het facilitaire bedrijf NEP en de andere keer met de kameraden United, maar altijd met regisseur Jan de Roode, producers Mike van Breemen en Andy Doctor en de vaste opnameleiders Tommy Byrne en Bertus Holkema.

Om dit geweldige feest van dichtbij mee te maken en onderdeel te zijn van zo’n technische mega-operatie heb ik altijd mijn privéleven op deze bijzondere dag aan de kant geschoven. Telkens weer moest mijn vrouw in haar eentje met de kinderen en een paar dozen rommel naar de plaatselijke vrijmarkt. Dit jaar bleef de doos met te verkopen spulletjes op zolder staan. 

En ik… ik was gisteren niet in nette werkkleding en een nieuwe zwarte broek, maar voor het eerst van top tot teen gehuld in oranje. Ik heb Koningsdag 2020 gevierd in Groningen. Al om zeven uur ’s ochtends stond ik op een groot bouwproject, waar ze mijn inzet wel konden gebruiken. Niet dat ik me nu al heb laten omscholen tot kraanmachinist of lasser; ik was daar als fotograaf, om een reportage te maken van hardwerkende bouwers. 

Voor die mensen maak ik een diepe buiging. Hun werk is behoorlijk ingewikkeld in deze coronatijd. Het is in veel gevallen knap lastig om rekening te moeten houden met de anderhalve meter maatregel. Ook zelf heb ik ervaren hoe moeilijk het is om de hele tijd voldoende afstand te nemen. Het zit stomweg niet in ons systeem. Als je druk bent, dan ga je vroeg of laat ergens de mist in. Er is bovendien niet altijd genoeg ruimte op een bouwplaats. Soms is het veiliger om even dicht bij elkaar te staan en het risico van besmetting voor lief te nemen. Het viel me wel op hoe het al bij iedereen in het systeem zit. De meeste mensen doen echt hun stinkende best, maar het blijft een hele gekke en totaal onnatuurlijke toestand.

Afijn. Om zes uur ’s avonds plofte ik op de bank met een welverdiend Coronabiertje en zag ik op televisie hoe de koning zijn verjaardag had beleefd. Ik hoop vurig dat hij en ik het volgend jaar op Koningsdag alsnog naar Maastricht kunnen gaan. Het oude normaal spreekt mij toch meer aan dan het nieuwe normaal.

steun de fotografen!

Dappere persfotografen staken vandaag voor een beter tarief. Ze eisen meer geld voor hun foto’s en zeggenschap over hun auteursrecht. In De Volkskrant lees ik dat een freelance fotograaf € 42,- per geplaatste foto krijgt. Hoe je daar van kan leven begrijp ik niet, want het betekent dat fotocollega’s die ik bijvoorbeeld langs de lijn bij een voetbalwedstrijd tegenkom soms nog geen vijftig euro krijgen voor een avond of middag werk. 

De Volkskrant is ook zo eerlijk om ook haar eigen beleid ten aanzien van fotografen te publiceren. Ze schrijven dat fotografie heel belangrijk is voor de krant en dat ze er veel geld aan uitgeven, maar uit € 145,- per klus of € 260,- voor een dag spreekt niet bepaald liefde voor de fotografen. Daar kan je als ZZP’er niet gezond van leven. Laat staan investeren in je onderneming, reserveren voor mindere tijden, een goede arbeidsongeschiktheidsverzekering betalen of iets regelen voor je pensioen. 

Online is het helemaal het wilde westen als het gaat om fotografie. De meeste websites hebben nauwelijks budget voor fotografen, maar willen wel bij elk artikel een of meerdere plaatjes. Zij maken vaak gebruik van spotgoedkope stockfoto’s, ze jatten wat er te jatten valt of ze betalen bedragen waarvoor je in Bangladesh niet eens een T-shirt kan laten naaien. Op die manier wordt fotojournalistiek steeds meer een bijbaan. Mensen die echt kunnen fotograferen storten zich op commerciële opdrachten en de beunhazen blijven over. 

Het komt al geregeld voor dat ik achter het doel bij een voetbalwedstrijd mensen met klikklakcamera’s betrap die er meer uitzien als fan dan als fotograaf. Ook bij andere evenementen lopen steeds vaker zolderkamerartiesten met een accreditatie. Het komt de kwaliteit van de fotografie niet ten goede. Bovendien is het wachten op de eerste serieuze incidenten met mensen die totaal niet weten waar ze mee bezig zijn en die daar dan ook nog eens totaal onverzekerd rondlopen. De dag waarop medeplichtige of schuldige opdrachtgevers achter hun oren zullen krabben komt dichterbij. 

Het is geen beschermd beroep en dus kan iedereen met een toestel zichzelf fotograaf noemen. Dat helpt niet. Veel incompetente beeldboeren realiseren zich totaal niet dat ze ook de echte professionals mee omlaag trekken. Types die blij zijn met een naamsvermelding of een boekenbon bederven de markt. Ook vandaag en morgen zal je zien dat er beelden zijn van alle gebeurtenissen en evenementen, omdat er altijd klojo's zijn die uitsluitend aan de korte termijn denken. Toch denk ik dat de actievoerende fotografen terecht een punt maken. Opdrachtgevers moeten gewoon serieus betalen voor het beeld waarmee ze hun verhalen verkopen en meer selecteren op basis van kwaliteit. Iedereen weet dat je een goede schilder of loodgieter niet voor minder dan € 40,- per uur kan krijgen. Dat zou ook voor persfotografie een heel normaal basistarief kunnen zijn. Pas dan kan een fulltime fotograaf zijn apparatuur, auto, hypotheek, verzekeringen en pensioen bij elkaar verdienen.

Ik steun de protesterende fotografen van harte en wens ze veel succes in deze moeilijke, maar dappere strijd. Vooral omdat ik het ontzettend jammer vindt dat we steeds vaker worden geconfronteerd met slechte kiekjes in kranten, tijdschriften en op websites, terwijl goede fotografie zo ontzettend belangrijk is voor ons wereldbeeld. Echte mooie foto’s zijn kunstwerkjes. Daar kijk ik graag naar en ik kan heel erg genieten van een mooie foto. Het is zaak dat we de kunstenaars die zulke fantastische beelden kunnen maken in het zadel houden. Laten we de echte fotografen serieus nemen en ook eens naar ze luisteren!

Pinkpop 2018

Ik vind dit een geweldige foto. Hij is afgelopen zondag gemaakt op mainstage bij Pinkpop. Het was achttien minuten over zes, tijdens het optreden van Di-Rect. Denilson heeft deze plaat voor mij gemaakt. Op basis van deze foto verdient deze vriendelijke assistent, wat mij betreft, direct een plek in de volgende cameraopleiding van United. Maar wie ben ik?  

De heerlijke kiek is genomen met mijn Canon G7X Mark II. Ik heb die kleine compact camera altijd op zak, omdat je er mooiere foto’s mee kan maken dan met een telefoon. Kijk maar! De lens is van een hoger niveau en je kan meer functies zelf instellen. Bovendien fotografeert dit apparaat in RAW en dus kan je de foto’s achteraf beter bewerken. Dat heb ik in dit geval ook gedaan. Ik heb de lucht zwaarder aangezet, gitarist Spike meer in het licht gezet, wat gerommeld met de kleuren en het contrast. Maar de timing en compositie zijn de belangrijkste factoren waardoor dit voor mij een bijzondere foto is. Hulde voor Denilson, die ik het cameraatje halverwege het fantastische optreden van Di-Rect heb toegeworpen. Tof dat hij even door de knieën is gezakt voor dit lage perspectief.

Ik vraag wel vaker aan een assistent om tussendoor een actiefoto te maken, maar het levert lang niet altijd iets op. Dat is ook helemaal niet erg. Niet iedere assistent vindt fotografie even leuk en meestal zijn ze druk genoeg met het werk waarvoor ze wel betaald krijgen. Gelukkig had Denilson zondag zin en tijd om een kunstzinnige actiefoto te schieten. Het leverde een aardige reeks op, maar dit vind ik met stip het beste beeld. Het is een prachtige herinnering aan een onvergetelijk weekend.

Pinkpop is al jarenlang mijn favoriete project. In drie dagen tijd registreren we met zeven camera’s een stuk of twaalf bands op het hoofdpodium. Daar zitten mindere goden tussen, maar ook wereldsterren. De afgelopen jaren stonden onder andere Bruce Springsteen, Coldplay, Green Day, The Red Hot Chilli Peppers, Rammstein, Lionel Richie, Live, Kings of Leon, Muse, Robbie Williams en Metallica voor onze lenzen. Dit jaar waren de Foo Fighters en Di-Rect mijn persoonlijke hoogtepunten. Pearl Jam was buitencategorie, maar die band mochten we niet langer dan twee keer zestig seconden filmen. Ik heb een minuut voor mijn rekening genomen en kan dus zeggen dat ik ze voor mijn camera heb gehad, maar eigenlijk telt dat niet. Het was ontzettend jammer en onbegrijpelijk dat we dit steengoede optreden niet mochten vastleggen.

Je ziet camera 2. Dit noemen wij een grote camera. Er zit een super telelens op waarmee je op grote afstand nog alle vullingen van een zanger kan tellen. Met deze lens kan je nagenoeg elke gebeurtenis in beeld vangen. Soms in een wat ruimer kader en vaak in een close shot. De camera staat op een dolly waarmee je niet alleen kan rijden, maar ook in hoogte kan variëren. Ik zal jullie verder alle technische details besparen, maar dit is voor de cameraman in kwestie een fijn apparaat en een goede positie. Je staat òp het podium, wat het gevoel geeft dat je een heel klein beetje een onderdeel van de show bent. Het publiek reageert gelijk als de cameraman zijn positie inneemt, omdat ze weten dat de volgende band dan elk moment kan beginnen. 

Di-Rect was een dankbaar bandje. Dat zie je gelijk op deze foto. Marcel, Spike en de andere mannen van deze Haagse formatie bouwden een stevig feestje. Ze zorgden ervoor dat op het podium genoeg gebeurde. Ze hadden een goede interactie met elkaar, met het publiek en met onze camera’s. Die zochten ze voortdurend op. Vandaar dat het voor mij hard werken was, maar vooral ook ultiem genieten tegelijk. Dat gevoel komt gelijk weer boven drijven als ik naar deze foto kijk. 

Dankjewel Denilson!

boeven vangen

Mijn lieve lief is trouw kijker van Opsporing Verzocht. Als dat op tv is mag ik haar niet storen. “Ik ga even boeven vangen,” zegt ze dan. Kennelijk hoopt zij stiekem dat ze iemand op de altijd vage beelden van bewakingscamera’s herkent. Ik vind dat stom en ga meestal iets anders doen. Van Opsporing Verzocht word ik doorgaans een beetje verdrietig. Allemaal kansarme gasten, die toch al zo’n beroerde jeugd hebben gehad en die dan ook nog eens te kakken worden gezet op de nationale televisie met hun slecht georganiseerde misdaad. Sneue figuren die niet begrepen hebben dat juist zij naar dit programma moeten kijken, omdat het dé perfecte trainingsvideo is. Wie een paar weken Anniko van Santen voor lief neemt weet precies wat je wel en wat je zeker niet moet doen wanneer je kwaad wil in de buurt van beveiligingscamera’s. 

Noem mij naïef, maar ik geloof in het goede van de mens en wil het verder allemaal liever niet weten. Val mij niet lastig met overvallen, plofkraken, brute berovingen op oude mensen. Zo lang ik niet weet wat er allemaal gebeurt kan ik gewoon als blije eikel over straat. Bovendien weet ik toch niet meer of ik op vrijdag 16 maart ergens een bordeauxrode Fiat Doblo heb zien rijden. Maar gisteren dacht ik voor het eerst dat het toch beter was geweest als ik eens wat vaker naast mijn vrouw op de bank had gezeten tijdens het uurtje van Ellie Lust. 

Ik had even tijd over en stond in mijn favoriete fotowinkel met een stomme vraag over mijn compact camera. Bij de grote balie waren drie medewerkers en die waren alle drie druk. Ik scande de klanten om te zien welke het eerst klaar zou zijn. Een meneer die vooral zelf aan het woord was, een jonge man die geïnteresseerd was in de Canon EOS 1DX mark II en een meneer die iets met garantie aan het regelen was. Er was ook nog een mevrouw voor me. Ik keek op mijn klok en zag dat de tijd die ik over had steeds minder werd. Zou het nog lukken vandaag? 

De jongen met de 1DX mark II was teleurgesteld dat de camera niet goed gedemonstreerd kon worden, omdat de batterijen in de verpakking niet opgeladen waren. De verkoper bood hiervoor nog netjes zijn verontschuldigingen aan. Hij mocht wel even voelen hoe zwaar het toestel was. En toen holde hij plotseling naar de uitgang van de winkel. Slechts één tel was ik verbaasd. Ik hoorde mezelf heel hard “HEY!” roepen, zoals ik dat in mijn rol als pleinwacht soms ook op het schoolplein kan doen, wanneer kinderen proberen om bijvoorbeeld een frisbee op het dak te gooien. Dan is die “hey!” best effectief, maar deze klootzak zou zich natuurlijk niet bedenken als iemand zoiets roept. Alsof hij dan opeens zou stoppen, zich om ging draaien en in het terug lopen een welgemeend ‘Sorry’ zou zeggen… 

Zonder nadenken sprintte ik achter de winkeldief aan. Nou moet je daar niet teveel bij voorstellen, want eenmaal buiten was de boef alweer een volgende hoek om. Ik ben dik, al 45 jaar oud en mijn conditie is zeker niet optimaal voor sprintwerk. Na honderd meter werd ik ingehaald door twee medewerkers van de fotowinkel. 

Waarom was ik niet alerter geweest? In de rij had ik me al afgevraagd wat zo’n jonge vent in hemelsnaam van plan was met een fotocamera van € 6.500,-. Er was geen enkel belletje gaan rinkelen. Ook niet toen ik opving dat hij geen fotolenzen had. Wel had ik bedacht dat de Canon 1DX niet bepaald een instapmodelletje is. De mevrouw voor me had nog vriendelijk advies gegeven om zo’n camera eerst eens te huren bij Budgetcam, toen bleek dat de demonstratie in de winkel beperkt was. Als ik nou minder de lente in mijn bol had gehad en meer in een rechtse PVV-bubbel leefde, dan was ik vast en zeker niet keurig netjes achteraan in de rij gaan staan. Ik had de weg naar de uitgang meer moeten blokkeren. Dus als ik meer Opsporing Verzocht had gekeken, dan had ik niet de longen uit mijn lijf hoeven lopen, maar deze eikel al lang en breed kunnen tackelen voor hij de winkel kon verlaten.

We liepen richting het water. Ik hijgend, puffend en met een spontane zweetuitbarsting waar zelfs vrouwen in de overgang van opkijken. De dief was al over de brug en bijna op de grote weg. Maar op die brug stond een politieauto. Je moet ook een beetje mazzel hebben in het leven. De verkoper schreeuwde iets in de richting van de agenten, die onmiddellijk gas gaven en door het rood reden. Ik kon niet meer en moest mijn burgerinitiatief al na 187 meter opgeven om een hartaanval te voorkomen. Gelukkig weet ik dat Daphne Schippers ook altijd bekaf is na zo’n kort stukje lopen. Ondertussen had ik, met dank aan de winkeldief, wel drie dingen geleerd in een minuut:

1. Ik moet weer aan mijn conditie werken.

2. Ik mag best iets minder goed van vertrouwen zijn.

3. Vaker met mijn vrouw naar Opsporing Verzocht kijken voor een completer wereldbeeld.

Terug in de winkel was de enig overgebleven verkoper inmiddels druk met het helpen van alle mensen die niet waren gaan hollen. Inmiddels stonden er ook nieuwe klanten in de rij. Toen even later de andere twee medewerkers terug kwamen moest ik echt weg. Ik hoorde nog net dat de cameraboef was overmeesterd door de politie en heb mijn telefoonnummer achtergelaten, omdat ik dolgraag zou willen getuigen als dat nodig is.

’s Middags werd ik gebeld door de filiaalmanager die mij even vriendelijk wilde bedanken voor heldhaftig optreden. Als ik met mijn vraag terug in de winkel kom heeft hij een kleine attentie voor me. Mijn zoon dacht, toen hij het hoorde, gelijk aan die Canon 1DX. Ikzelf vrees dat het eerder een bon voor de sportschool zal zijn. Een goede massage is ook geen gek idee.

dag 2017, hallo 2018

Ik geef gelijk toe dat je er licht neurotisch voor moet zijn, maar ik heb een fotodagboek. In principe maak ik elke dag foto’s en elke avond stop ik er eentje in een aparte map. Deze foto krijgt als bestandsnaam de datum van die dag (171231) en daarmee staan ze allemaal keurig op volgorde. Het is meegenomen als het mooie foto’s zijn, maar doorgaans moet het plaatje vooral iets vertellen over die dag of de plek waar ik ben geweest. Dit doe ik al sinds 2005. Voor ieder jaar heb ik een map met de titel ‘fotodagboek’. Aan het eind van een jaar is het aardig om daar even doorheen te scrollen. Het geeft een aardig beeld van alles wat ik heb meegemaakt.

De map van 2017 bevat nu 303 foto’s. Het is geen optie om die hier allemaal even te tonen. In de eerste plaats omdat ik niet weet hoe dat moet, maar ook omdat er privéfoto’s tussen zitten die ik lekker voor mezelf houd. Om nieuwsgierigen toch een beeld te geven wilde ik tien plaatjes selecteren, maar dat is niet helemaal gelukt. Een redelijk willekeurige greep:

170208

Het Noordelijk Lijsttrekkersdebat in Groningen

Verkiezingen zijn altijd goed voor onze handel. Ik was bij twee debatten en tijdens de uitslagenavond bij het feest van D66.

170217

De Medicijnmannen

Een invalbeurt voor een programma over wonderlijke middeltjes. Deze aflevering ging over slaapproblemen en zo kwamen we bij een bijzonder vreemde ceremonie in Schoonhoven. Het was alsof ik weer voor Paradijsvogels mocht draaien.

170310

Andere Tijden Sport

Het is in mijn geval altijd lastig om meerdere draaidagen voor een programma in te plannen, want ik werk maar vier dagen in een week, sommige opdrachten zijn lang vooruit vastgelegd en ik heb ook nog eens een vaste papadag die behoorlijk in de weg kan zitten. Daarom is het super fijn als een programmamaker zijn best doet om een beetje rekening te houden met de volle agenda van een cameraman. In het geval van de Andere Tijden Sport over John Blankenstein is dit goed gelukt. Hulde aan Kees Jongkind.

170420

College Tour

Een nieuwe titel die ik vanaf dit jaar mag toevoegen aan de lange lijst met interessante programma’s waarvoor ik heb mogen werken. De gasten bij College Tour hebben altijd een boeiend verhaal. Het is een programma dat echt ergens over gaat en daar houd ik van.

170531

Huldiging Tom Dumoulin

Een last minute klus waar ik erg graag bij wilde zijn. Zo graag dat ik mezelf twee keer had verkocht deze dag. Een beetje dom natuurlijk, maar ook een wijze les. Je moet als cameraman ook weer niet té gretig zijn.

170604

Pinkpop 2017

Jaarlijks feestje. Ik hoef hier niet meer uit te leggen hoe vrolijk ik word van deze dolle dagen met geweldige collega’s in Landgraaf. Zelfs als het programma op mainstage een keer een beetje minder spectaculair is. Pinkpop is echt een van de belangrijkste redenen waarom ik cameraman geworden ben. En nu maar bidden dat ik er in 2018 gewoon bij ben als Pearl Jam en The Foo Fighters weer komen.

170615

Podium aan Zee

Klassieke muziek op de Pier in Scheveningen. Een strak blauwe lucht en knalrode schoenen. Moet ik meer uitleggen? Het was prijs schieten. Een heerlijke opdracht. En diep respect voor de geluidsman die alle muziek mooi heeft opgenomen, ondanks een straffe zeewind.

170617

Stofwisseltour

Twee dagen ‘maatjestijd’ op de motor voor een bijzonder project van de NOS. Met cameraman/motorrijder Joost Tenniglo mooie beelden gemaakt van mensen die op de fiets geld inzamelden voor onderzoek naar een zeldzame ziekte.

170625

NK Wielrennen

Ik ben dol op wielrennen. Ik kijk altijd uit naar de Amstel Goldrace en het NK Wielrennen, nu ik mijn kinderen geen drie weken meer kan missen om naar de Tour de France te gaan. En gelukkig ben ik niet de enige die bij een koers de hele dag loopt te stralen. Weer of geen weer.

170627

Lerarenstaking

Misschien wel mijn persoonlijke hoogtepunt van het afgelopen jaar. De actie die ik spontaan verzon, om de leraren van Daltonschool Apollo 11 in De Meern een hart onder de riem te steken tijdens hun werkonderbreking. Het is op een leuke manier een beetje uit de hand gelopen. We hebben met een aantal ouders de kinderen opgevangen op het schoolplein en met stoepkrijt een rode loper gemaakt voor het team dat een uurtje later kwam. En toen de meesters en juffen arriveerden hadden we muziek, een erehaag van ouders en kinderen, toeters, confettishooters, protestborden, bloemen en taart voor het team. Niet alleen de lokale media was er op afgekomen, maar ook het NOS Jeugdjournaal.

170801

Vakantie Denemarken en Zweden

170808

Klassiek viert de Zomer

Direct na een heerlijke zomervakantie nog een week voor de NTR naar Toscane, dat was een cadeautje. Met een fijn team op bezoek bij leuke mensen en een bijzonder klassiek festival op unieke locaties. Een genot voor de hartwerkende cameraman die zijn lol op kon langs schitterende cypressenlaantjes, in oude kloosters, bij een klavecimbelbouwer, in wijnkelders en in de Italiaanse keuken. En elke avond een betoverende zonsondergang, omdat die altijd mooi meegenomen is.

170827

Brabantse Dag

De Brabantse Dag is al een fantastische klus die gelukkig elk jaar terug keert, maar als je dan ook nog eens je eigen assistent mee mag nemen wordt het helemaal leuk. En meneer wilde natuurlijk het allerliefst even de scannercrane bedienen. ‘Super simpel, papa! Het is net een Playstation…’

170831

Markerwadden

Je komt nog eens ergens. Bijvoorbeeld op natuurgebied De Markerwadden in aanleg. Op zoek naar vogeltjes die deze dag niet in grote getale te vinden waren, maar wel lekker op pad met Jan, Rick en Menno voor Vroege Vogels. Een programma waarvoor ik sowieso altijd graag op tijd mijn bed uit kom.

170919

Prinsjesdag

Die stond nog op de bucketlist. Van alle grootste jaarlijkse televisie-evenementen had ik deze nog niet eerder gedaan en dus wilde ik graag bij wijze van grote uitzondering mijn papadag inwisselen voor een shot van Prinses Beatrix die van achter een raam wuifde naar haar zoon in de Glazen Koets. Een hele ochtend wachten tussen gillende schoolkinderen en drie keer verplaatsen om precies op de juiste plek te staan. Alles voor dat ene plaatje. Maar het lukte. Zelfs door het glas van de koets heen zag je de oude Koningin zwaaien naar de nieuwe Koning. En als zij verder had gekeken, dan had ze een dolgelukkige cameraman gezien.

171208

Helden van de Top2000

Vanavond op televisie op het moment dat we de oliebollen ontkurken. Een heerlijk concert met het aftelmoment en de klok. Een paar weken geleden al opgenomen in de Afas Live en dat was een geweldige avond. Ik vind altijd het moment het mooist waarop het publiek in de zaal staat te wachten op het begin van zo’n concert en dat dan opeens de cameramensen en de volgspotters hun posities innemen. Dan wordt iedereen onrustig, gaan de mensen nog een paar stappen naar voren en voel ik me super cool als piepklein onderdeel van de show.

En toen was het jaar alweer voorbij. Voor mij persoonlijk was 2017 een heel goed jaar. Als 2018 net zo afwisselend en vrolijk wordt, dan teken ik daar direct voor. Ik wens jullie ook allemaal een gezond en afwisselend nieuwjaar met veel geluk en succes in de dingen die je graag doet.