personeelstekort in Omroepland

 

Er stond vanmorgen een artikel in het AD over personeelstekort in de televisiewereld en ik moet eerlijk bekennen dat het voor mij persoonlijk goed nieuws is. De vraag naar professionals in mijn business is groter dan het aanbod en blijkbaar is het niet eenvoudig om verse aanwas te vinden. 

Tijdens het lezen van dit stuk moest ik gelijk denken aan donderdag 11 juni 2020; een van de donkerste dagen uit mijn hele carrière. Die middag, midden in coronatijd, was er een webinar van de Broadcast Media Society. In Beeld en Geluid zaten de grote bazen van omroepen, productiemaatschappijen en omroepen voor de camera zichzelf en elkaar op de borst te kloppen over hoe goed zij het hadden gedaan tijdens de eerste lockdown. Ondertussen stonden alle freelancers buitenspel, hadden concurrerende bedrijven zelfs samenwerkingsverbanden georganiseerd om eigen personeel uit te ruilen en vingen al hun bedrijven samen miljoenen van de overheid (NOW) om te kunnen overleven. Maar toen ik als ZZP’er (op verzoek van de organisatie) inbelde met de vraag of ze zich niet meer zorgen moesten maken over alle freelancers werd er vol verbazing gereageerd en gek naar mij gekeken. Het leverde zelfs een serieuze fittie op met een van de CEO’s van een grote productiemaatschappij, die beweerde dat we maar even 20% van onze dagprijs af moesten doen. Na afloop van die online bijeenkomst kookte ik van woede. 

Op dat moment heb ik me voorgenomen dat ik me meer moest richten op nieuwe markten en op partijen die zelfs in de coronatijd loyaal waren. Ik heb een lijstje opgesteld met namen van mensen die in die periode wel begrip toonden en met mij meedachten over mogelijke oplossingen. Dat handgeschreven papiertje ligt nog steeds op mijn bureau. Als er iemand belt die daarop staat, dan krijgt hij of zij nog altijd voorrang. Het heeft geleid tot een aantal nieuwe opdrachtgevers met hele interessante opdrachten (voor een deel buiten de televisiewereld) en ik heb mezelf de afgelopen twee jaar op verschillende vlakken verder kunnen ontwikkelen. Achteraf gezien zou je zelfs kunnen zeggen dat corona, en die bijeenkomst in het bijzonder, goed voor mij zijn geweest.

Ik ben echt niet de enige freelance camera operator die naast het werk voor televisie ook meer voor andere opdrachtgevers is gaan werken. De zakelijke markt is (mede dankzij corona) gegroeid. Bedrijven en instellingen maken steeds vaker gebruik van video. Organisaties van allerlei evenementen of creatievelingen kiezen ervoor om hun eigen content te maken en distribueren, zonder de hulp van televisiebedrijven. De markt is aan het schuiven en de televisiewereld hobbelt daar opeens een beetje achteraan. Het is echt niet zo dat veel ervaren professionals zich hebben laten omscholen, maar ik geloof wel dat een serieus percentage van al mijn collega’s na corona minder beschikbaar is voor televisieopdrachten dan daarvoor. Dat is een beetje eigen schuld, dikke bult.

Een bijkomend voordeel van de krapte op de markt is dat onze tarieven eindelijk omhoog kunnen. Ik hoop dat alle omroepen en producenten rekening houden met serieuze prijsstijgingen aan het eind van dit jaar. Overigens zijn onze dagprijzen tussen 2003 en 2021 nauwelijks gestegen, dus het is ook hard nodig. Jarenlang kreeg je bij onderhandelingen te horen dat ze voor jou tien anderen hadden, dat het werk toch leuk was en dat je blij moest zijn als je een bepaald programma mocht draaien. Daarnaast was het een gewoonte om freelancers in onze branche uit te maken voor ‘zakkenvullers’ en waren camera- en geluidsmensen altijd te duur, terwijl de gemiddelde schilder, loodgieter of automonteur een substantieel hoger uurtarief heeft. Nu zie je dat met name jongeren niet meer zo onder de indruk zijn van alle glitter en glamour bij de televisie. Zij komen niet meer zomaar voor een appel en een ei werken in avonduren en weekenden. Zeker niet als ze merken dat hun vrienden in andere branches meer verdienen en niet onregelmatig hoeven te werken. Deze week sprak ik er nog eentje die na een paar jaar Hilversum toch gekozen heeft voor een baan bij een ICT bedrijf.

Ik heb een gloeiende hekel aan mensen die altijd achteraf hun gelijk willen halen en voortdurend zeggen: ‘Ik zei het toch!’ Maar in dit geval kan ik het niet laten om even te benadrukken dat ik dit voorspeld heb. Om precies te zijn op donderdag 11 juni 2020. Lekker pûh…

niemand in de zaal...

 

In de spiegel van de lift zie ik mezelf. Daar sta ik met mijn productiekratje vol water, fris en lekkers. Een harde schijf om het materiaal op te slaan, uitrijkaarten en een dikke map vol printjes van belangrijke mailuitwisselingen. Ik lijk op een producer of projectmanager. Oh, wacht even… Dat bén ik ook. Vandaag in ieder geval wel. 

 

Dit verhaal begint eigenlijk bij één WhatsApp-bericht. Verzonden op vrijdag 13 maart om 17:44 uur, door Jan Miltenburg. Het was helemaal aan het begin van de coronacrisis. Mijn agenda was net leeggeveegd, als gevolg van de eerste coronamaatregelen en daarover had ik een blog geschreven met de ondertitel “Dagboek van een werkloze ZZP’er”. 

Jan stuurde heel snel daarna:

 

Hoi Jan Rein, las net je blog. Heb je volgende week tijd voor koffie?

 

Ik reageerde een paar minuten later en schreef dat ik álle tijd had. We maakten een afspraak. Het is  grappig om te zien wat er allemaal is gebeurd, naar aanleiding van dat ene bericht. Oorzaak en gevolg.

We dronken koffie, spraken over de markt die mij als ZZP’er op dat moment even niet nodig had en we concludeerden dat stil zitten geen optie is. In eerste instantie brainstormden we over het streamen van begrafenissen. Dat leek mij geen prettige business, maar wel goede handel op dat moment. 

Jan is gespecialiseerd in het bedenken van slimme technische oplossingen en liet mij kennis maken met de op afstand bestuurbare camera. Dat vond ik eigenlijk niks, maar nu stond ik opeens overal voor open. En Jan maakte mij zelfs enthousiast. Desondanks wist ik een paar dagen later al dat mijn begrafenissenplan heel goed, maar nog te duur was. Niet getreurd. Jan en ik hadden leuk contact en bedachten samen een plan om schoolmusicals te gaan filmen. Ook dat werd geen groot succes. Welgeteld twee schoolmusicals heb ik uiteindelijk geregistreerd en gestreamd, nadat ik van ongeveer vijftig scholen te horen had gekregen dat mijn idee briljant was, maar het prijskaartje te hoog.

Op mijn blog schreef ik over remote camera’s en mijn avonturen met betrekking tot het registreren van schoolmusicals. Dat leidde er weer toe dat Jo Smeets, een goede geluidsman die ik al jaren ken van mijn werk bij de regionale zender L1, mij belde met het verzoek om eens mee te denken over livestreams voor zijn opdrachtgever philharmonie zuidnederland.  

 

En daar sta ik dan. Met dat productiekratje voor mijn buik, in de lift van het Muziekgebouw in Eindhoven. Het is voor mij een nieuwe rol, maar ik denk dat ik het wel kan. Het team, dat hier vandaag aan het werk is voor de livestream van philharmonie zuidnederland, heb ik samengesteld. Ik heb mogen bedenken dat we deze klassieke concerten het beste met negen camera’s kunnen registreren en ik heb uiteraard besloten dat Miltenburg AV uit Maarssen bij deze productie mijn technische partner-in-crime moest zijn. De begroting, een offerte en de balans staan op mijn laptop.

De eerste keer, drie weken geleden, vond ik het super spannend om de spin in het web te zijn bij zo’n groot project. Nu ben ik een stuk rustiger. Het resultaat van onze eerste twee concertregistraties heeft mijzelf positief verrast. Ik heb gezien hoe ongelofelijk goed de mensen zijn die ik om me heen heb en de afgelopen weken ben ik druk geweest met alle verbeterpuntjes die we nog hadden. De tijdsplanning is beter, iedereen weet inmiddels precies wat er van hem of haar verwacht wordt en we hebben op punten nóg betere apparatuur. 

Ik ben trots.

Vandaag staat alweer het derde concert op het programma. Dit wordt een heel bijzondere dag. Door de nieuwe coronamaatregelen kan er vanmiddag helaas geen publiek aanwezig zijn. Dat is natuurlijk heel verdrietig en voor zo’n groot orkest is het behoorlijk rampzalig dat ze nu niet kunnen optreden voor volle zalen, maar ze zijn gelukkig niet te stoppen. We maken met philharmonie zuidnederland een unieke livestream. Er is straks niemand in de zaal, behalve het orkest. Zelfs de belichter, de moderator en de laatste bemande camera halen we weg. Op het podium zitten maximaal dertig orkestleden, allemaal op minimaal anderhalve meter van elkaar. Zij geven om 16.00 uur een concert, volledig coronaproof. Wij registreren het met negen remote camera’s, die vanuit een andere ruimte worden bestuurd. Het geluid wordt in stereo én in binaural kwaliteit opgenomen. Deze livestream is rechtstreeks te bekijken en te beluisteren via Classic.nl.

Ik weet zeker dat ik dit iedereen die van klassieke muziek houdt nu al warm kan aanbevelen. Aan het einde van deze zondagmiddag, waarop je toch niets veel anders kan doen, wijntje erbij en dan vanuit je eigen luie stoel een uurtje cultuur proeven. 

Dag, mijnheer Hettinga. Zit mijn haar goed?

 

Ik weet het allemaal nog vrij precies. We hadden een informatieavond voor nieuwe vrijwilligers georganiseerd, in de kleine zaal van de Hanenhof in Geleen. Daar meldde zich een man met een harde G. Iemand met lef en bravoure, zoals wij het bij de Geleense lokale omroep nog niet gewend waren. Een leuke vent, dat zeker. Tien jaar ouder dan ik, dus hij zal 26 of 27 zijn geweest. Het was immers 1987. 

Al snel presenteerde hij de maandelijkse talkshow op de lokale tv, die ik met mijn 16 jaar al mocht regisseren. We maakten ook samen reportages en die werden door zijn kijk op de wereld steeds leuker. Bij de omroep hadden sommige mensen wat moeite met iemand die blaakte van het zelfvertrouwen, maar ik vond dat wel leuk en keek stiekem ook een beetje tegen hem op. Zijn humor nam ik over en wat hij vertelde over muziek, goede films of het gebruik van deodorant sloeg ik op in mijn bovenkamertje. Er ontstond een bijzondere band. We liepen samen de Kennedymars van Sittard (80 kilometer op een dag) en ons absolute hoogtepunt was een reis naar Italië, waar we verslag deden van een Jeugdolympiade, met meer dan 200 jonge sporters uit Geleen.

Op Music was my first love van John Miles, I got you van James Brown en de filmmuziek uit Top Gun reden we in een rode Toyota Corolla, afgeladen met loodzware apparatuur naar Alba in de streek Piëmont. Dat zo’n kleine lokale omroep zich deze peperdure wereldreis kon veroorloven kwam puur en alleen omdat mijn vriend op persoonlijke titel allerlei sponsors had geregeld. Bovendien had hij de publiciteitsgeile burgemeester overtuigd van de noodzaak van onze reportages. Die was natuurlijk ook in Italië en telkens als ik met mijn camera in de buurt kwam, vroeg hij met zijn korpsballerig toontje aan mij: “Dag, mijnheer Hettinga, zit mijn haar goed?“ Je moet weten dat de coupe van de burgemeester van Geleen in die dagen voornamelijk bestond uit één lange grijze lok, die hij dan na een vleugje wind opnieuw over zijn kale hoofd moest klappen. Wij vonden het heel grappig dat de belangrijkste man van onze stad voor zijn imago zo afhankelijk van ons was. 

De vraag ‘zit mijn haar goed’, (uitgesproken op een manier alsof je een gloeiendhete aardappel in je mond hebt) is dan ook al meer dan 30 jaar onze standaard openingszin. Ik had dat al heel lang niet meer gehoord, want ik denk dat we elkaar bijna 10 jaar niet echt gesproken hadden, maar midden in de coronalockdown ging bij mij op een ochtend de telefoon en toen ik opnam hoorde ik aan de andere kant van de lijn niets anders dan: “Dag mijnheer Hettinga…” en wist gelijk genoeg. 

Mijn oude vriend had mijn blogs gelezen, waarin ik opriep om in deze crisistijd eens een ZZP’er te adopteren en hij kon wel een cameraman gebruiken. 

Ik had even gemist dat hij inmiddels een hooggeplaatste functie heeft bij een groot logistiek bedrijf en momenteel druk is met de nieuwbouw van een hypermodern distributiecentrum. Ze zitten nu in de testfase, waarin je goed kan zien hoe indrukwekkend alle automatiseringssystemen in het gigantische gebouw zijn. Dat wilde hij graag vastleggen. Het was bovendien een goede truc om onze oude vriendschapsband aan te halen.

Zo stonden mijn oude maatje en ik afgelopen zondag weer samen te filmen. Voor het eerst in 30 jaar! Mooi om hem weer eens met een statief te zien slepen. De beelden die we maakten waren een stuk scherper en we hadden geen losse U-Matic recorder meer of accu’s in de vorm van een bomgordel, maar verder was het als vanouds. 

Het is bijzonder dat je met sommige mensen zelfs na tientallen jaren gewoon verder kan gaan waar je gebleven was. De buikjes zijn boller, de koppen kaler en de conditie wellicht wat minder, maar als er een goede klik is, kan echte vriendschap ook een radiostilte van tien, twintig of zelfs dertig jaar doorstaan. Makkelijk.

Sjakie en de Chocoladefabriek

Opeens had ik hét. Mijn gouden ticket voor de coronacrisis. Een plan waarmee ik twee gaten kon dichten. Het gat in mijn persoonlijke begroting en een gat in de markt. 

De schoolmusicalvideo. 

Dit idee ontstond eind april bij ons thuis aan tafel, toen mijn kinderen zich hardop afvroegen hoe het verder moest met de musical van groep 8, in tijden van de anderhalve meter samenleving. Een eurekamoment. Ik zou alle basisscholen van Nederland wel even helpen aan een spiffy livestream.

De volgende morgen belde ik gelijk met eventstream deskundige Jan Miltenburg en met mijn geluidsmaatje Peter Westbroek. Er waren namelijk wel een paar technische problemen die ik even moest tackelen. Op basis van deze gesprekken maakte ik een eerste opzet en met de natte vinger een begroting. Die heb ik voorgelegd aan het schoolhoofd en aan de groep 8 leerkrachten van de school waar mijn dochter zit. Ik moest natuurlijk serieus onderzoeken hoe scholen hier tegenaan keken. Zij waren direct enthousiast.

Nu moest ik vaart maken. Het einde van het schooljaar was al in zicht en door de crisis waren honderden leerkrachten hun plannen voor de eindmusical aan het bijstellen. Ik wilde een simpele website bouwen en een kloppende offerte maken voor een technisch format dat ik op alle scholen zou kunnen uitrollen. Mocht het een succes worden dan kon ik op meerdere scholen tegelijk leveren. Het musicalseizoen is immers kort, maar mijn netwerk groot.

Een dag later lanceerde het facilitair bedrijf United de webpagina ‘Red mijn musical’. Zij hadden blijkbaar precies dezelfde gedachte en waren net iets eerder dan ik. Daar baalde ik even stevig van. Nu leek het alsof ik hun idee ging pikken. Gelukkig had ik een paar getuigen en bovendien zijn er basisscholen genoeg in Nederland.

Na het lanceren van de site en het promoten op social media stond de telefoon roodgloeiend. Er waren inderdaad heel veel schoolleiders, leerkrachten en ouders op zoek naar een oplossing voor hun musical. Ik heb mijn visie wel vijftig keer toegelicht. Alle bellers waren direct enthousiast… Tot ik de prijs noemde. Mijn plan bleek veel kostbaarder dan scholen dachten. Ze hadden bijna allemaal een bedrag van een paar honderd euro in hun hoofd voor een goede registratie en een livestream. Het bleek lastig voor ze om op korte termijn de oorspronkelijke plannen aan te passen, om te schuiven met potjes geld, om aan ouders een extra bijdrage te vragen of een sponsor te regelen. Ik had mijn lat hoog gelegd en wellicht te hoog, maar ik vond het plan zo goed dat ik daar niet vanaf wilde wijken. En iets verkopen is natuurlijk ook een vak apart.

Als ik met slechts één camera, twee microfoons en een simpel livestreamprogramma had willen uitrukken, dan had ik tientallen scholen kunnen helpen, maar er zelf vooral stress van gehad en waarschijnlijk was ik dan de rest van de zomer druk geweest met het afhandelen van klachten.

Uiteindelijk bleef er één school over. De school waar ze mij kennen als bevlogen hulpouder en waar ik niet alleen telefonisch mee had overlegd. Samen hadden we goed nagedacht over de beste oplossing voor de musical en alle opties besproken. Door creatief en flexibel te zijn kon het daar wel. Geen theater, wel een video.

Afgelopen vrijdag hebben we op Apollo 11 in De Meern twee musicals opgenomen. Groep 8a aan het eind van de ochtend en groep 8b in de middag. De voorstellingen staan nu online en beleven de volgende week hun première. Daarna kunnen alle opa’s en oma’s, broertjes en zusjes, ooms en tantes de video ook bekijken en de kinderen kunnen hem downloaden om deze unieke ervaring te bewaren voor de eeuwigheid.

We hebben gewerkt met remote camera’s. Dat vond ik nogal spannend, want mijn expertise zit hem juist in bemande camera’s. Maar nu konden we met slechts drie personen een complete registratie maken met vier camera’s en optimaal geluid. Een goede geluidsman, een livestreamtechnicus/camera-operator en een zelf schakelende regisseur die voor het gemak ook de totaalcamera voor zijn rekening nam.

Als je mij begin maart had gezegd dat ik 120 dagen later deze werkwijze zou omarmen, dan had ik je vierkant uitgelachen, maar nu moet ik bekennen dat ik heel veel mogelijkheden en potentie zie. De opnamen zien er, al zeg ik het zelf, buitengewoon professioneel uit. Zeker voor een schoolmusical. Het is bovendien allemaal goed te verstaan en dat is ook een unicum bij een schoolmusical video. Zeker als je bedenkt dat we op de dag zelf niet veel tijd hadden om iets te repeteren of lang met een soundcheck bezig te zijn.

Ik moet ook zeggen dat ik nergens was geweest zonder mijn partners in crime. Jan Miltenburg heeft me ontzettend geholpen met goed advies en professionele apparatuur. Gijs Takken is een briljante livestream technicus en een razendsnelle remote operator. En Edwin Blom is een geluidstechnicus die uit precies het juiste hout is gesneden voor een klus als deze.

Achteraf ben ik blij dat ik mijn schoolmusicalvideo’s niet goedkoper heb gemaakt, want als je dit goed wil doen is het behoorlijk intensief. Nu heb ik een dag van te voren nog zitten kijken naar de generale repetities, maar als je tien musicals op rij doet, dan kan dat natuurlijk niet. Ook is dit de vorm waar ik zelf het meest vrolijk van word. Het levert echt een registratie op waar mensen naar blijven kijken en die kinderen later nog eens terug willen zien. 

Je zou kunnen stellen dat mijn businesscase niet helemaal succesvol was als ik uiteindelijk slechts twee musicals heb kunnen filmen, maar dat zie ik zelf toch anders. Ik heb er veel energie in gestoken en financieel heeft het (nog) niet zo veel opgeleverd, maar ik heb onwijs veel geleerd op allerlei fronten. Iets over het produceren van video’s, iets over livestreams, iets over het verkopen van een idee, iets over het maken van offertes, iets over efficiency en iets over nieuwe technieken. Het heeft me inzicht gegeven in andere denk- en werkwijzen. Daarnaast ben ik lekker bezig geweest, was ik zichtbaar en heb ik ontdekt dat er in mijn netwerk interessante mensen en bedrijven zitten, waar ik de afgelopen jaren te weinig mee heb samengewerkt. 

Ik hoop dat er het volgend jaar een vaccin is en dat ouders dan weer ouderwets mogen snotteren in buurthuizen en aula’s, terwijl hun kinderen op de planken staan te zweten tijdens de eindmusical. Mocht er dan toch nog iemand een hele mooie registratie van zo’n voorstelling willen laten maken, dan weet ik hoe het moet. En als je een diploma-uitreiking, een klein concert, een theatershow, een opening, een herdenking, een cabaretvoorstelling, een bruiloft, een uitvaart of een bevalling op professionele wijze wil streamen, dan mag je me altijd even bellen voor gratis advies. 

prettig gesprek

Dagboek van een ZZP'er in crisistijd

nr. 38 / dag 123

Twee weken geleden schreef ik over de online sessie van Broadcast Media Society, waar ik het als ‘inbeller’ aan de stok kreeg met Georgette Schlick, de CEO van Fremantle Nederland. We hadden op zijn zachtst gezegd een meningsverschilletje over de tarieven van ZZP’ers in de mediawereld. Schlick zei dat door de crisis budgetten zwaar onder druk staan, er de komende jaren veel minder programma’s geproduceerd worden, dat daarom iedereen water bij de wijn zou moeten doen en er alleen nog werk voor freelancers zou zijn als die bereid waren om flink met hun tarieven te zakken. Ze noemde daarbij een percentage van twintig procent. Ik viel van mijn stoel en schreef uiteindelijk, na een week piekeren, een verhaal waarin ik mijn teleurstelling en ongenoegen niet onder stoelen of banken stak. 

Dat werd door velen in ons wereldje gelezen en leidde met name onder ZZP’ers tot grote ergernis. Al een dag later stond Georgette Schlick op mijn voicemail. Zo had ze het nooit bedoeld. Ze nodigde mij uit voor een kop koffie, zodat ik kon uitleggen waarom het volgens mij niet mogelijk is om met de tarieven van freelance cameramensen te zakken en dan zou zij uitleggen waar de grote producenten op dit moment mee worstelen. Die uitnodiging heb ik uiteraard met twee handen aangegrepen.  

De vorige week maandag spraken we elkaar in Amsterdam. Ik had me super goed voorbereid. Niet vaak heb ik mijn eigen boekhouding zo gedetailleerd bestudeerd. Ook heb ik uitgebreid overlegd met een grote groep collega freelancers en ik heb gesproken met zeer ervaren cameramensen die in vaste dienst zijn. Ik had boekhouders gesproken, uitgezocht wat de winst van RTL in 2019 was en ik wist wat een freelance tegelzetter, stukadoor en automonteur verdienen.

Een groot deel van die bagage bleek overbodig. Om te beginnen bood Georgette Schlick uitgebreid haar verontschuldigingen aan voor de uitspraken die ze had gedaan bij de Broadcast Media Society en dan met name de door haar genoemde 20% tariefdaling. Ze begreep zelf ook wel dat dit niet realistisch is en legde uit dat haar opmerking voortkwam uit frustratie, die zij zelf ervaart door de enorme druk die door de zenders momenteel op de programma budgetten wordt gelegd. Deze budgetten zakken dus wel degelijk met 20%.

Omroepen zeggen dat ze door tegenvallende reclame-inkomsten genoodzaakt zijn om fors te bezuinigen op alle budgetten van producties. Daarnaast zijn er allerlei coronamaatregelen die extra geld kosten, wat niet of slechts gedeeltelijk wordt vergoed. Ook lopen de producenten grote financiële risico’s, omdat door deze pandemie veroorzaakte schade door geen enkele verzekering wordt gedekt. Dat alles nam niet weg dat ze oprecht spijt had van haar veel te koele reactie op mijn hulpvraag namens alle gedupeerde freelancers. 

Alleen was ik niet gekomen voor excuses. Ik wilde heel graag uitleggen hoeveel (of juist weinig) een freelance cameraman aan het eind van alle afrekeningen overhoudt aan een dag filmen. Dat de tarieven voor freelancers aan de facilitaire kant van onze branche al tien jaar lang hetzelfde zijn. Iedere keer als we er net een beetje bij hebben gesnoept moet het er vervolgens weer om een of andere reden vanaf. Soms direct, vaak indirect. Aan de andere kant blijven de kosten stijgen. Onder de streep verdienen we dus ieder jaar iets minder. Ik in ieder geval wel. En dan ben ik nog iemand die vaak te horen krijgt dat ik ten opzichte van veel collega’s een dure jongen ben.

Ik had een heel mooi overzicht bij me met daarop het aantal dagen dat ik vorig jaar heb gewerkt, het aantal weekenden (35!), het aantal verschillende opdrachtgevers, de facturabele uren, mijn omzet, de bedrijfskosten, de kosten voor pensioen en mijn AOV, de belastingen en wat er dan onder de streep overblijft voor mij en de drie aandeelhouders bij mij thuis. Het is een beetje appels en peren vergelijken, maar dat komt aardig in de buurt bij het netto salaris van een ervaren cameraman die in vaste dienst is bij NEP. Of in ieder geval wat ik daar zelf elf jaar geleden nog verdiende. 

Ik heb in zekere zin mijn vrijheden en in ieder geval geen baas waar ik naar moet luisteren, maar het leven van een freelance cameraman is zeker geen vetpot. Voor het bedrijfsrisico dat ik loop krijg ik niks. Het is niet eenvoudig om een buffer (die ik na deze crisis opnieuw moet aanvullen) op te bouwen. Dus in mijn ogen is het onmogelijk om nog te snijden in de tarieven van freelance cameramensen en al helemaal niet in de tarieven van geluidsmensen die sowieso al substantieel minder krijgen. Als je daar in snijdt is het voor die jongens veel lucratiever om een brommertje aan te schaffen en pizza’s te gaan bezorgen. De problemen van RTL, de NPO en alle producenten kunnen wij niet oplossen door weer een beetje water bij de wijn te doen.

Georgette Schlick was het met mij eens. Vervolgens hebben we samen zitten brainstormen hoe we dan de aankomende financiële crisis in Omroepland te lijf moeten gaan. We deelden samen de visie dat er waarschijnlijk minder geproduceerd zal gaan worden, omdat er minder geld in de markt is. En dat wat geproduceerd wordt zal voor een substantieel lager budget gemaakt moeten worden. Als we niet willen dat de makers (daaronder verstaan we dan ook de facilitaire spelers) daarvan de dupe worden, dan zullen we moeten kijken hoe we nog efficiënter kunnen produceren. Wellicht moeten we met andere technieken gaan werken en waarschijnlijk ook met minder mensen.  

Ik vrees dat onze sector gaat afslanken, dat bedrijven kleiner worden en dan blijven er uiteindelijk ook minder freelancers over, maar we moeten er wel voor zorgen dat de mensen die overblijven er ook van kunnen leven. Ervaren, creatieve en innovatieve krachten wil je binnenboord houden, maar dat zijn ook de mensen die als eerste iets anders gaan doen als je blijft rommelen aan hun dagprijzen. Dus moeten we in onze hele sector stoppen met het telkens weer uitknijpen van mensen. Dat geldt overigens niet alleen voor de freelancers, maar ook voor het personeel dat bij facilitaire bedrijven in vaste dienst werkt.

We kwamen samen tot de conclusie dat dit wel makkelijker gezegd is dan gedaan. Ik heb als freelancer last van collega’s die niet verzekerd zijn, geen pensioentje opbouwen en dus eerder kunnen zakken met hun dagprijs dan ik. Hetzelfde geldt voor grote producenten als Fremantle. Zij kunnen ook niet oneindig zakken met hun tarieven. De kleinere producenten feitelijk ook niet, maar uit noodzaak doen ze dat wel, met alle gevolgen voor de facilitaire partijen van dien. En door alle concurrentie is het natuurlijk voor opdrachtgevers op alle niveaus interessant om mensen en bedrijven tegen elkaar uit te blijven spelen.

Juist daarom is het zo ontzettend belangrijk dat we met elkaar spreken. Het gesprek met Georgette Schlick was buitengewoon prettig, verhelderend en in mijn ogen super nuttig. We moeten elkaar blijven vertellen hoe ons speelveld in elkaar steekt. Niet alleen op managementniveau, maar ook af en toe van beneden naar boven. 

Ik was heel blij met de uitnodiging. Natuurlijk zal onze wereld nu niet op slag veranderen en zal het ook niet zo zijn dat Fremantle of een van de andere grote producenten alle cameramensen gaat bellen met de mededeling dat ze vrolijk wat meer mogen factureren, maar ik weet zeker dat Georgette Schlick door dit gesprek anders naar de situatie van de freelancers kijkt. Dat zie ik als grote winst. Onze fittie is zeker niet voor niks geweest.

licht en lucht

Dagboek van een ZZP'er in crisistijd

nr. 37 / dag 115

 

Zie ik het nu goed? Heel voorzichtig flakkert aan het einde van de tunnel een lichtpuntje. Het einde is nog niet in zicht, dus voorzichtigheid is geboden. Schijn kan bedriegen. We zijn er nog niet en nieuwe donkere tunnels kunnen volgen. Het landschap is onoverzichtelijk. Niemand heeft een routekaart. Onze navigatie is op 12 maart uitgevallen en sinds die tijd hapert het systeem. Daar vertrouw ik voorlopig nietmeer op. Intuïtie, gezond verstand en goede gesprekken met verstandige mensen bepalen op dit moment de koers.

Maar…

De maatregelen zijn sneller versoepeld dan een paar weken geleden nog gedacht. Ik hoor dat er weer meer bedrijvigheid is. Offertes worden aangevraagd en de eerste voorzichtige opties staan met potlood in mijn agenda. Er zijn zelfs weer een paar ‘aanvragen op naam’ voor de komende weken. Ik durf de vlag nog niet uit te hangen, maar aan het aantal telefoontjes te merken komt de boel heel langzaam in beweging. 

Of er op korte termijn genoeg werk is voor alle freelance cameramensen betwijfel ik. Zo lang de sport niet op volle toeren draait en grote evenementen nog niet doorgaan zal de vraag beperkt blijven. Bovendien komt de zomerperiode er snel aan. 

Toch hoop ik vurig dat we vanaf nu weer vol gas gaan produceren. Mooie dingen maken, samenwerken, lol trappen en geld verdienen. Elkaar in de ogen kijken, aanvoelen wat die ander denkt en daar op inspelen. Vakmanschap, buffelen en passie. Van niets iets maken.

Misschien is het opportunisme, maar ik ben positief gestemd. Al mijn inspanningen van de afgelopen maanden werpen hun vruchten af. Zestien verschillende opdrachtgevers heb ik sinds het begin van de crisis, waaronder negen nieuwe. Ik heb een paar kleine klusjes gedaan, die ik voor het gemak mee tel, maar er zitten ook een aantal bedrijven bij waarvan ik hoop dat ze mij in de toekomst ook weten te vinden. Het zou de winst van deze crisis kunnen zijn als ik straks iets minder afhankelijk ben van de grote Hilversumse partijen. Risicospreiding is immers belangrijk. 

Deze week heb ik voor Videobrix en Miltenburg AV gewerkt. Twee vergelijkbare bedrijven die wel eens wat doen voor de omroepen, maar daar niet afhankelijk van zijn. Het viel me op hoe dankbaar zij zijn en hoe zij hun best doen om het een ervaren freelancer naar de zin te maken. Wij kunnen elkaar enorm versterken. Ik kon mijn kennis delen en tegelijkertijd veel leren van hun werkwijze. Daar werd ik extreem vrolijk van. De programma’s die we maakten worden niet door miljoenen mensen bekeken en de beschikbare budgetten waren beperkt, maar juist door super creatief te zijn, een beetje rekening te houden met beperkingen en optimaal gebruik te maken van nieuwe technieken hoefde er niet bezuinigd te worden op de tarieven van de hardwerkende mensen achter de schermen. Grappig detail is dat mijn geld binnen een paar uur na het versturen van de factuur al op mijn rekening stond. 

Ik vind hele grote tv-operaties zoals met Koningsdag, de Intocht, de Amstel Goldrace, Pinkpop, de Marathon van Amsterdam, het NK Veldrijden of de Military van Boekelo altijd super spectaculair, maar ik houd ook van klein en fijn. 

Maar goed, ik draaf nu door. Zoals gezegd zijn we er nog niet. Het voelt als dansen op een dun koord, want als ik nu te hard roep dat ik af en toe werk heb, dan krijgen opdrachtgevers wellicht ten onrechte de indruk dat ik onder de pannen ben. En wat denken de collega’s bij wie de telefoon nog niet heeft gerinkeld? Ik vind dat super lastig. Natuurlijk moeten we het werk eerlijk verdelen, maar ik heb zelf ook een enorm gat in mijn begroting. Dus kan ik eigenlijk wel schrijven dat ik alweer wat opdrachten heb? Tegelijkertijd denk ik dat het ook niet slim is om te doen alsof ik zielig ben. 

Ik trek er keihard aan en het komt niet bepaald aanwaaien. Dit is het jaar van de waarheid voor elke ZZP’er. Nu moeten we echt ondernemen. En als we aan het einde van 2020 de balans opmaken, dan hoop ik te kunnen stellen dat ik het (naar omstandigheden) goed gedaan heb. 

 

in de lift...

 

 

Job Rotation

Tot diep in de nacht had ik zitten prutsen met een videomontage. Het is toch anders als je een film voor een opdrachtgever maakt en er geld voor krijgt, in plaats van editen voor privégebruik of het YouTube kanaal van je zoon. Opeens moet je voldoen aan de wensen van je opdrachtgever en is het geen optie om alleen te doen wat je kent of wat je zelf leuk vindt. Zo moest ik een heel eind buiten mijn comfortzone, omdat ik gezegd had dat ik dit varkentje wel even zou wassen. Een leerzame, maar ook stressvolle exercitie die me meer tijd kostte dan vooraf begroot. 

Dit vertelde ik tegen een bevriend editor. Enigszins bezwaard, omdat ik eigenlijk zijn werk had aangenomen. Deze malle coronatijd zorgt niet alleen voor nieuwe uitdagingen, maar ook kijk ik inmiddels anders tegen kansen en opdrachten aan. Noodgedwongen moet ik pakken wat ik pakken kan. Dat begreep die editor als geen ander. Ook hij is ondernemer. Hij vertelde me dat hij onlangs een dag als geluidsman op pad is geweest. Hij herkende mijn twijfels en ongemak dus helemaal, want hoewel hij precies weet wat een geluidsman moet aanleveren, was het toch andere koek om dat ook even zelf te doen.

Er zat nog een andere editor te luisteren naar ons gesprek en die durfde opeens op te biechten dat hij een dag had gedraaid als cameraman. Gauw vertelde hij erbij dat het niet zijn ambitie is om cameraman te worden en hij wil geen enkele cameraman voor het hoofd stoten. Bovendien heeft hij twee dagen lang rondgelopen met een beurse schouder en pijn in zijn rug. We kwamen tot de conclusie dat het wellicht slimmer was geweest als ik mijn montageopdracht had uitbesteed aan de editor en als hij mij had gebeld voor dat filmklusje, maar een stukje job rotation kan ook geen kwaad. We hebben nog meer respect gekregen voor elkaars vakgebied. 

Wel vraag ik me zo langzamerhand af hoe ver het moet gaan. Een collega cameraman is een kanoverhuurbedrijf begonnen. Een ander werkt tijdelijk als hovenier. Een freelance geluidsman biedt zijn diensten aan als schilder. Een werkloze cameraman is fietskoerier en bezorgt maaltijden. Een beeldtechnicus brengt nu met zijn bus pakketjes rond voor een groot postbedrijf. Ik heb ontzettend veel respect voor deze super flexibele ondernemers. Hulde voor collega’s die niet bij de pakken neer gaan zitten of bij de telefoon wachten tot ze weer gebeld worden. 

Zelf zoek ik vooral naar creatieve mogelijkheden om binnen mijn vakgebied wat geld te verdienen. Dat is ontzettend lastig want ik ben niet de enige cameraman die zich vol enthousiasme stort op live streams, bedrijfsfilms, schoolmusicals of desnoods begrafenissen. Daarom hoop ik ook nog steeds vurig dat deze crisis tijdelijk is, dat omroepen snel meer nieuwe programma’s gaan bestellen en dat een wereld zonder grote (sport)evenementen niet het nieuwe normaal wordt. Ik wil zo graag weer doen waar ik echt goed in ben. 

 

 

Deze column schreef ik voor BM, hèt mediavakblad van Nederland en staat in het juli nummer van 2020 (jaargang 31, nr. 390). Een abonnement op Broadcast Magazine kan ik iedereen van harte aanbevelen.

high society

Dagboek van een ZZP'er in crisistijd

(nr. 36 / dag 105)

De vorige week donderdag knapte er iets bij mij. Na afloop van de online Broadcast Media Society sessie heb ik een kwartier lang zitten staren naar het scherm van mijn laptop. De knoop in mijn maag was gigantisch. Al de hele crisis ben ik strijdbaar en vind ik mezelf gematigd positief, maar nu zakte de moed me in de schoenen. Het waren de wijze woorden van mevrouw Georgette Schlick (CEO FremantleMedia), die me het zetje gaven waardoor ik achterover kukelde in een diepe donkere put.  

Mij was gevraagd om tijdens de online meeting in te bellen met een vraag namens alle freelancers, die inmiddels meer dan 100 dagen werkloos thuis zitten. In een tot studio omgetoverde zaal van Beeld en Geluid zaten omroepkopstukken als Frans Klein (NPO), Paul Römer (Talpa Network), Boudewijn Beusmans (EndemolShine), Karin de Groot (ITV Studio’s), René Delwel (United), Ralf van Vegten (NEP) en dus zoals gezegd mevrouw Schlick. Ze werden over de complexe coronatijd aan de tand gevoeld door de altijd sympathieke Roos Moggré. Aan de andere kant van het internet keken een paar honderd geïnteresseerden uit de mediawereld mee.

Na een inleidend rondje, waarin de managers van al die grote belangrijke partijen uit de omroepwereld konden vertellen hoe ze hun organisatie in razend tempo radicaal hebben omgegooid en waarin ze aangaven dat ze inmiddels weer met iets meer vertrouwen vooruit durven te kijken, werd ik er via Zoom bij gehaald. Als “woordvoerder” van alle werkloze ZZP’ers probeerde ik een oproep te doen aan de grote bazen in Hilversum om de kleintjes niet te vergeten. Mijn idee is dat er snel meer gemaakt moet worden en dat het werk op een of andere manier eerlijk verdeeld moet worden, om de kennis en ervaring van freelancers binnenboord te houden. De beste mensen blijven niet bij de telefoon wachten tot omroepen, producenten of facilitaire bedrijven op een dag weer eens gaan bellen. Velen kunnen zich het helemaal niet veroorloven om nog maandenlang af te wachten.

Het is best lastig om dat goed te formuleren via een verbinding met vertraging. Gelukkig waren de eerste reacties begripvol, maar ik kreeg niet te horen wat ik het liefst wilde horen. Natuurlijk kiezen alle grote bedrijven nu voor ‘eigen mensen eerst’. Daar heb ik al ruim drie maanden alle begrip voor. Ik wilde vooral dat de ZZP’ers niet vergeten worden en dat er gekeken wordt wat we wél kunnen doen om de situatie te verbeteren. Samen een plan maken. Ieder brokje steun voor de ZZP’ers is welkom: Informatie, steun richting de politiek en het allerliefst verse opdrachten. 

Ik kan best tegen een stootje en ben realist genoeg om niet gelijk een oplossing te verwachten tijdens zo’n meeting. Ik werd echter hard in mijn ziel geraakt toen mevrouw Schlick het woord kreeg. Je moet het maar even terugkijken (hieronder, vanaf 31:40), dan begrijp je vast wat ik bedoel. 

Ze zei: “Het volume gaat nooit meer zo groot worden als wat het was en ook financieel gaat het ook nooit meer worden wat het was. Of het nou bij de Publieke Omroep is of bij de commerciëlen. Uiteindelijk zullen we hetzelfde moeten maken voor minder geld. Dat is gewoon de essentie, dus ook een oproep aan de freelancers: jullie kunnen je tarieven niet blijven handhaven. Dat geldt voor de acteurs, voor de cameramensen, alles. Iedereen zal water bij de wijn moeten doen.”

Waarop ik zei: “Er is geen water meer om bij de wijn te doen.” 

Schlick: “Jawel hoor. Als jij nu een job aangeboden krijgt en je moet het voor 20% minder doen, dan mag ik hopen dat je hem aanneemt, want dan heb je werk.”

Ik: “Dat ga ik niet doen.”

Schlick: “Kijk, en daar ligt een deel van de oplossing.”

Ik: “Dat kan ik niet, want ik heb net mijn buffer net opgegeten. Dan kan ik mijn arbeids-ongeschiktheidsverzekering niet meer betalen.”

Schlick: “Dan verschillen wij van mening.”

 

Ik was compleet uit het veld geslagen. Het enige wat ik gevraagd had was begrip voor alle ZZP’ers en nu kreeg ik ijskoud de deksel op mijn neus. Twintig procent! Kennelijk leeft mevrouw Schlick in de veronderstelling dat het geld aan de facilitaire kant van onze branche tegen de plinten op klotst. Ze zou beter moeten weten, want ze heeft zelf een tijdje aan het roer gestaan van dutchView. Blijkbaar is ze inmiddels vergeten dat het inkomen van een freelance cameraman geen vetpot is. Wij verdienen minder dan een schilder, automonteur of loodgieter. Om over geluidsmensen maar helemaal te zwijgen. 

Dit raakt ook niet alleen de freelancers, maar ook de facilitaire bedrijven en de mensen die daar in vaste dienst werken. De marges die deze bedrijven maken zijn piepklein en staan in geen enkele verhouding tot de investeringen die ze doen. 

In betere tijden maken we lange zware dagen, werken we op de gekste tijden en bijna altijd in het weekend. Door keihard te werken onder grote druk, terwijl we soms gekke risico’s nemen ten behoeve van allerlei programma’s en door onze ruggen en schouders langzaam maar zeker te slopen met zo’n zware camera, hebben we een buffertje kunnen opbouwen. Dat eten we nu noodgedwongen op. Op die manier betalen wij de heel hoge rekening van deze crisis. 

Een vriend van mij zei dat ik de opmerking van Schlick niet zo persoonlijk moet nemen… Maar het ìs heel persoonlijk! Dit raakt mij in iedere vezel van mijn bestaan. Het raakt mijn gezin rechtstreeks. De afgelopen maanden doe ik mijn uiterste best om er nog iets van te maken en ondertussen loopt het banksaldo gestaag achteruit. Tot nu toe kan ik geen gebruik maken van overheidssteun en betaal ik mijn belastingen keurig. Ik hoop vurig dat ik de komende maanden de hypotheek, mijn AOV en pensioentje kan blijven betalen. Nieuwe gympen kopen voor de kinderen of die grotere fiets.

Min twintig procent. Ze zei het echt. Nu. Nu we al drie maanden aan het infuus hangen…

 

In een vervolgsessie van de Broadcast Media Society zei NPO baas Frans Klein: “Er werd een beetje gesuggereerd alsof iedereen heel blij en vrijwillig een freelancer of ZZP’er is, nou dat is natuurlijk niet zo in heel veel gevallen. Het is ook de markt die dat soort situaties dicteert. En wij zitten enorm te worstelen met het vraagstuk hoe zet je nou prijzen in de markt? Dan kan je natuurlijk ook de gedachte hebben: Je kan beter een gezonde prijs voor een freelancer hoog houden en dan genoegen nemen met minder productie, dan dat je alleen maar gaat zakken. En dat je mensen bij wijze van spreken tot een bepaalde grens, ik wil niet gelijk zeggen de armoedegrens…. Ik vond het een pittige discussie.”

 

Nou, ik ook! Ik loop er al een week mee rond en heb lang getwijfeld of ik hier een stuk over moest schrijven. Natuurlijk wil ik geen fittie met mevrouw Schlick, maar ik vind wel dat alle ZZP’ers zich moeten realiseren hoe er in de top van zo’n belangrijke productiemaatschappij wordt gedacht. Twintig procent.

Zij wil koste wat kost evenveel blijven maken. Nu noodgedwongen voor veel minder geld. Ik denk dat we mensen normaal moeten belonen en dan maar minder moeten maken. Dat gaat natuurlijk ten koste van werkgelegenheid, maar liever met een kleinere club blijven leven, dan dat we er allemaal kapot aan gaan. 

Blijkbaar zit het bedingen van kortingen zo in haar DNA dat ze het zelfs op zo’n ongelukkig moment nog vol overtuiging probeert. Maar timing en empathie zijn ook managementkwaliteiten. 

                                                                                                                                                 

.

Cultuur in Actie (2)

dagboek - ZZP’er in crisistijd 

(nr. 34 / dag 93)

 

 

Terwijl ik de vorige week zaterdag op vrijwillige basis stond te filmen voor www.cultuurinactie.nl kwam producent Marc Pos, het grote brein achter dit fantastische initiatief, naar mij toe met de vraag of ik namens alle werkloze camera- en geluidsmensen wilde spreken. Daar moest ik even over nadenken, want ik sta liever achter de camera dan er voor. Bovendien hoeft het niet altijd om mij te draaien. Ik ben al zichtbaar genoeg met de stukjes die ik schrijf. Ze hadden echter ook een gaatje in de programmering en als Marc zoiets vraagt kan je eigenlijk niet meer weigeren. Hij was bovendien getipt door iemand die ik ook te vriend moet houden, dus spraken we af dat ik aan het eind van de avond plaats zou nemen aan de interviewtafel en dat Marc mijn camera dan zou overnemen. Vooral dat laatste had ik wel even willen zien, maar helaas liep het allemaal anders en was er die avond niet genoeg ruimte voor mijn verhaal. Of ik op zondagmiddag terug kon komen?  

Het voordeel was dat ik nu kon nadenken over het verhaal dat ik wilde vertellen. Het moest wat mij betreft gaan over de passie en liefde voor het vak. Over de relatie tussen camerawerk en cultuur. Dat wij dit werk niet doen om er rijk van te worden, maar dat we er wel van moeten leven. Het is een misverstand dat er in de tv wereld veel te verdienen valt. Onze sector bestaat voor een groot deel uit ZZP’ers, vanwege alle kortlopende projecten. Ik wilde mijn zorg uitspreken dat deze groep, samen met de kleinere bedrijven in stand gehouden moet worden, omdat zij na de crisis waarschijnlijk weer keihard nodig zijn. Als de goede krachten zich nu noodgedwongen omscholen en iets anders gaan doen, hebben we over een jaar een groot probleem. 

Licht nerveus ging ik zondag terug naar De Fabrique in Utrecht, waar ik deze keer niet binnenliep als cameraman die een klus kwam klaren, maar officieel werd ontvangen als gast. Dat is gek. Ik werd naar een wachtruimte gedirigeerd en even later door iemand van de productie opgehaald. Ik moest aangeven namens hoeveel mensen ik sprak. Dat vond ik een lastige vraag. Ik zat daar natuurlijk niet met een mandaat vanuit een georganiseerde groep, maar ik hoopte toch te spreken namens alle ZZP’ers in de audiovisuele sector of uit de televisiewereld, die momenteel veel te weinig werk hebben als gevolg van alle coronamaatregelen.

Jörgen Raymann was op dat moment de gespreksleider van dienst. Wij kenden elkaar niet persoonlijk, maar we begrepen elkaar gelijk. Het werd een prettig gesprek en ik voelde me best op mijn gemak aan die tafel. Het ging razendsnel. Toen ik merkte dat Raymann al ging afronden, wilde ik nog één belangrijk punt maken. Ik zat daar het niet alleen om over de problemen te spreken, maar wilde ook mogelijke oplossingen in de groep gooien. Bijvoorbeeld dat er binnen de televisiewereld op korte termijn gesproken moet worden over een betere verdeling van het beschikbare werk. Ook moeten omroepen meer nieuwe producties bestellen en liefst vaart maken, omdat de hele facilitaire sector momenteel aan het infuus hangt. We moeten niet meer nadenken, maar gaan doen! Daarnaast kunnen we het ons niet veroorloven om onze tarieven verder onder druk te laten zetten en dus moeten we ervoor waken dat we elkaar niet kapot concurreren. Werk ‘kopen’ voor bodemprijzen is het domste wat we nu kunnen doen. Maar het belangrijkste is dat alle partijen (omroepen, facilitaire bedrijven, producenten en ook de ZZP’ers) snel met elkaar om tafel moeten gaan zitten om een groot en heel serieus plan te maken, waarin staat hoe onze branche deze crisis kan overleven. Samenwerking is cruciaal. Nu is het nog veel te veel ieder voor zich.

Een paar minuten nadat ik iets in die richting gezegd had, stond ik weer op straat. Door de coronamaatregelen mocht ik niet nog even blijven hangen. Nog voor ik het goed en wel besefte zat ik alweer thuis aan de piepers.

 

De actieweek van Cultuur in Actie zit er inmiddels op. De organisatoren hebben op unieke wijze inzichtelijk gemaakt hoe breed en belangrijk de culturele sector voor Nederland is. Dankzij deze kettingdemonstratie hebben ze ook een mooi overzicht gecreëerd van woordvoerders en belangenbehartigers. Ik hoop dat ze daar nog iets mee gaan doen, want een constructief vervolg is noodzakelijk. Minister van Engelshoven zei het zelf: “De sector moet een plan maken.” Alleen dan kan de overheid misschien iets voor ons betekenen. Onze lobby moet beter. Dat geldt zeker ook voor de ZZP’ers die ik probeerde te vertegenwoordigen.

 

De afgelopen dagen heb ik ontzettend veel positieve reacties gekregen op mijn verhaal. De video heeft op YouTube inmiddels meer dan duizend weergaven. Het heeft collega’s aan het denken gezet. Er is sinds deze week zelfs een groep freelance cameramensen die proberen om zich op een of andere manier te verenigen. Dat vind ik geweldig. De tijd van stilzitten en afwachten is nu wel voorbij.

Come Together

dagboek - ZZP’er in crisistijd 

(nr. 33 / dag 90)

 

Jochen stuurde op woensdagavond een berichtje met de vraag: ‘Wat doe je maandag?’ 

Nou, ik had nog wel een gaatje.

De sympathieke Manager Evenementen van L1 had een geheim project in de aanbieding. Nieuwsgierig als altijd kon ik nog net ontfutselen dat het ging om een verrassingsconcert, ter gelegenheid van het weer open gaan van de terrassen. Iets op het dak van een gebouw. Ik moest gelijk denken aan The Beatles en U2. Een prima plan dus.

Het mooie aan de regionale omroepen is dat zij nog snel kunnen schakelen. Een concert dat op woensdag wordt verzonnen voor de maandag erna, staat dezelfde avond al in de steigers en op donderdagmorgen heb je de bevestiging dat het door gaat. 

Zo stond ik op Tweede Pinksterdag in Zuid Limburg voor een fijn stukje popmuziek. Bijna was ik doorgereden naar het Sportpark in Geleen of MegaLand in Landgraaf, maar de locatie waar het dit keer moest gebeuren was het dak van Schunck, in het hart van Heerlen. Een iconisch en stijlvol gebouw dat stamt uit de tijd van de kolenmijnen in Limburg, toen het geld in Heerlen nog tegen de plinten op klotste. Het wordt ook wel het Glaspaleis genoemd, is in de jaren ’30 gebouwd als warenhuis en in 2002 omgetoverd tot een culturele instelling. 

Het idee van een concert op dat dak was inderdaad geïnspireerd op het legendarische rooftop optreden van The Beatles. De lokale coverband die ze hiervoor hadden gestrikt heet The Rolling Beatles. Ik hoef niet uit te leggen welk repertoire zij spelen. Wel kan ik verklappen dat een deel van de nummers mij zeer aanspreekt en dat ik het andere deel wel aardig vind. Het beloofde dus op voorhand een feestje te worden. Zeker ook gezien het feit dat het stralend weer was.

Klokslag vier uur gingen we live. Met slechts drie en een halve cameraman, een paar vaste shots en een eenvoudige, maar doeltreffende regieset. Dat improviseren en het aan elkaar knopen van spullen vind ik minstens zo leuk als mega grote producties met meer dan tien camera’s, grote regiewagens, grip en de hele rataplan. Het gaat mij uiteindelijk vooral om de sfeer en de inzet van de mensen waarmee je het moet doen. Altijd gaan voor het hoogst haalbare, onder de gegeven omstandigheden. Het is leuk om met elkaar te bedenken hoe je beperkte middelen zo efficiënt mogelijk kan inzetten. Ik vind het zelf de sport om als cameraman zo veel mogelijk verschillende shots te halen en zo de indruk te wekken dat we met twee keer zoveel camera’s werken. Een uurtje buffelen was nu helemaal welkom. Door al dat stilzitten van de afgelopen maanden ben ik wel een beetje roestig geworden.

Ze speelden Get Back, Come Together, Don’t Let Me Down, The Last Time, Sympathy For The Devil en zelfs mijn persoonlijke favoriet Wild Horses. Deze dag kon niet meer stuk. Achter de camera ging ik… uit mijn dak.

Eindelijk konden we weer eens lekker buitenspelen. Het voelde als keerpunt in de malle coronatijd. In ieder geval werd er één kaal, dikkig cameramannetje heel gelukkig van dit optreden. Deze middag heeft zich bij mij gelijk genesteld in de afdeling blijvende herinneringen. Ik vrees dat er heel wat moet gebeuren voor ik weer een klus heb die hier overheen toept. In een waterig papje smaken de krenten nóg zoeter.  

Cultuur in Actie

dagboek - ZZP’er in crisistijd 

(nr. 32 / dag 87)

Ik steun Cultuur in Actie. 

Van zaterdag 30 mei tot en met vrijdag 5 juni verheft de cultuursector haar stem. Zeven dagen lang, van 10 uur ’s ochtends tot 10 uur ’s avonds, vanuit De Fabrique in Utrecht en live te volgen op www.cultuurinactie.nl. Met een teller wordt bijgehouden hoeveel mensen er uiteindelijk met hun achterban op het digitale Malieveld staan. 

Tijdens de eerste actiedag heb ik me onbezoldigd ingezet als cameraman om de livestream mede mogelijk te maken. Het is namelijk ontzettend belangrijk dat we aandacht vragen voor onze culturele sector, waar ze nu zoveel inkomsten mislopen door die gekke Coronatijd. Kunstenaars, artiesten, bedrijven en organisaties, maar ook ontzettend veel ZZP’ers, die direct of indirect voor onze culturele sector werken, zitten op dit moment massaal thuis. Zij hebben al drie maanden geen inkomsten meer en velen zien ook nog geen licht aan het eind van de tunnel.

Cultuur is geen vrije tijd en zeker geen (linkse) hobby. De cultuursector is bovendien absoluut géén zwaar gesubsidieerde sector, zoals velen denken. De vakmensen die in deze sector voor én achter de schermen werken verdienen meer respect. Zakenvrouw Ilona Haaijer legde het zaterdagavond op een heel heldere wijze uit aan presentator Dolf Janssen: “Van de totale begroting van ons land gaat slechts 0,3 procent naar cultuur. Veel minder is niet mogelijk. Aan de andere kant levert deze sector 3,2% van ons Brute Binnenlands Product op. Dat is dus tien keer zoveel als wat er aan wordt uitgegeven. Er zijn niet heel veel bedrijven die zo’n goed rendement hebben. Het is dus een sector die heel goed op eigen benen kan staan, maar die nu door de Coronacrisis keihard getroffen wordt.”

Belangrijker nog is dat cultuur in de breedste zin van het woord voor ons allemaal een essentiële levensbehoefte is. We kunnen allemaal enorm genieten van boeken, films, muziek, series, mooie foto’s, cabaret, dans, een museum of een goede voorstelling. Het verrijkt ons leven, zet ons aan het denken of zorgt voor noodzakelijke ontspanning. Cultuur is heel breed en voor ieder wat wils. Cultuur is overal. Claudia de Breij zei zaterdag terecht: “Het is niet eens wat het leven verrijkt, maar het is uiteindelijk wat het leven maakt. Als je op je sterfbed ligt, dan denk je echt niet aan een banksaldo, maar dan wil je de muziek horen die je heeft geraakt, die de soundtrack van je leven is. Je wil denken aan een beeld dat je hebt gezien… Het ís ons leven, het is geen bijzaak!”

Nu staat uitgerekend die sector op de rand van de afgrond. Het draait om heel veel banen. Een paar honderdduizend op zijn minst. Natuurlijk gaat deze actie niet om de salarissen van de grootste artiesten. We hoeven ons geen zorgen te maken over Youp van ’t Hek, Andre Rieu of Armin van Buuren, maar wel om hun belichters, geluidsmensen, om de musici in orkesten, om toneelspelers, regisseurs, decorbouwers, vrachtwagenchauffeurs, producenten en bijvoorbeeld cameramensen die culturele evenementen in beeld brengen. Als die door de omstandigheden gedwongen worden om iets anders te gaan doen, dan valt het fundament weg onder een sector die ook van belang is voor het toerisme in ons land. Dan hebben we straks geen nieuwe films, festivals, tv-programma’s, concerten, geen indrukwekkende musea meer of gezellige theaters in de buurt. Die kaalslag moeten we net zo hard voorkomen als dat we onze KLM moeten redden. Daarom moet onze cultuur bloedserieus genomen worden. Daarom is de steun die tot nu toe is toegezegd niet voldoende en daarom moet er heel snel door deskundigen gekeken worden hoe we al die kleine zelfstandigen in deze sector overeind kunnen houden, want uitgerekend voor deze mensen gaat de crisis nog even duren.

Het is super belangrijk om juist nu te laten zien hoe breed de culturele sector is en daarom vind ik Cultuur in Actie zo belangrijk. Ik doe mee!

schoolmusicalvideo.nl

dagboek - ZZP’er in crisistijd 

nr. 31 / dag 81

Mag ik één keer van de gelegenheid gebruik maken om schaamteloos mijn nieuwe handeltje te promoten? Ik heb namelijk bedacht dat het in deze gekke tijd wellicht een goed idee is om schoolmusicals te filmen. Samen met mijn vrienden van Miltenburg AV uit Maarssen heb ik een plan gemaakt om dit op professionele wijze te doen, voor een tarief dat scholen, ouderraden en/of ouders misschien nog net kunnen betalen. 

We bieden een opname aan met vier camera’s, optimaal geluid en ikzelf werp me op als de deskundige regisseur. De registratie die we maken kunnen we streamen op een beveiligd netwerk. Zo zijn ouders, opa’s, oma’s, broertjes, zusjes, ooms en tantes in de gelegenheid op afstand live mee te kijken. Aan het eind van de avond ontvangt iedereen een link waarmee de opname te downloaden is, om deze te bewaren voor de eeuwigheid.

Ik begreep dat veel basisscholen op dit moment worstelen met de vraag in welke vorm ze de eindmusical van groep 8 moeten gieten. Het is op dit moment nog niet helemaal duidelijk hoeveel mensen, straks in de laatste schoolweken, in hun aula’s, buurtcentra of kleine theatertjes mogen komen kijken. En áls er al publiek kan worden toegelaten, dan moeten bezoekers anderhalve meter uit elkaar zitten. Dit betekent weer dat er minder mensen dan gebruikelijk aanwezig kunnen zijn. En er zijn vast opa’s en oma’s die normaal gesproken graag waren komen kijken, maar die dat nu niet aandurven. Daarom is een professionele live-registratie in mijn ogen dé ideale oplossing!

Inmiddels zijn de eerste scholen geïnteresseerd en heb ik een eerste opdracht binnen. Voorlopig richt ik me op de regio Utrecht, maar ik ken veel werkloze ZZP’ers dus als dit echt heel succesvol wordt, dan kan ik altijd collega’s benaderen met de vraag of ze willen helpen. Mijn netwerk bedekt in principe het hele land.

Ik leg de lat hoog. Het is niet mijn stijl om met slechts een cameraatje te komen en een beetje in en uit te zoomen. Het moet er professioneel en strak uitzien. Mensen moeten met plezier een hele musical blijven kijken. Daarom heeft goed geluid ook onze hoogste prioriteit. Dit is misschien wel het moeilijkste aan het registreren van schoolmusicals. De verbinding moet goed zijn en we gaan niet klungelen op YouTube, waar je weer vanaf gegooid wordt als je muziek gebruikt waar wellicht nog rechten op zitten.

Kortom, overal is over nagedacht. Nu is het alleen nog zaak dat alle schoolhoofden, klassenmoeders, groep 8 meesters en juffen of muziekleerkrachten geïnformeerd worden. En daar kan ik jullie hulp goed bij gebruiken. Ik heb een super eenvoudige website gebouwd, die te vinden is onder de noemer: www.schoolmusicalvideo.nl. Je mag ook mijn mailadres doorgeven of mijn telefoonnummer. 

En ik zal zelf een liedje zingen voor iedereen die een concrete opdracht aandraagt. Onder de douche. Maar dat moet je dan wel gewoon van mij aannemen. Is ook beter als we dat niet gaan streamen.

Jan Rein Hettinga

06 – 54.21.86.45

reinzelf@janreinhettinga.nl